Yaklaşık 4 bin yıllık geçmişiyle dikkat çeken höyük, bugün Arkeopark olarak ziyaretçilerini ağırlıyor.
Gaziantep'in İslahiye ilçesine yaklaşık 10 kilometre uzaklıkta, Karasu Çayı'nın doğusunda yer alan Tilmen Höyük, Anadolu'nun en önemli arkeolojik alanlarından biri olarak öne çıkıyor. Yapılan kazılar, höyüğün MÖ 3. bin yılın sonlarında büyük ve güçlü bir şehir olduğunu ortaya koyarken, bölgenin Hititler öncesi tarihine de ışık tutuyor.
Hattuşa'dan Sonra Anadolu'nun En Görkemli Kentlerinden Biri
Arkeolojik bulgulara göre Tilmen Höyük, Hititlerin başkenti Hattuşa'nın ardından Anadolu'nun en görkemli şehirlerinden biri olarak değerlendiriliyor.
Kazılarda ortaya çıkarılan anıtsal yapılar, planlı şehirleşme anlayışını gözler önüne sererken, orthostatlı duvarlarıyla dikkat çeken saray yapısının, Antakya yakınlarındaki Alalah Höyüğü'nün 7. kat sarayıyla büyük benzerlik taşıdığı belirlendi.
Yamhad Krallığı'nın Önemli Merkezlerinden Biri
Araştırmalar, Tilmen Höyük'ün MÖ 2000'li yıllarda Yamhad Krallığı'na bağlı önemli bir prenslik merkezi olduğunu ortaya koyuyor.
Mari'de bulunan çivi yazılı belgelerde Yamhad'ın 20 krallıktan oluşan güçlü bir birlik olduğu belirtilirken, Tilmen Höyük'teki sarayın da bu dönemde inşa edildiği ve bölgenin siyasi merkezlerinden biri olduğu değerlendiriliyor.
Dev Taşlardan İnşa Edilen Surlarıyla Dikkat Çekiyor
Antik kent, iç ve dış kale olmak üzere iki bölümden oluşuyor. Şehir, tonlarca ağırlığındaki büyük kesme taşlarla örülen çift sur sistemiyle korunuyordu.
Kazamatlı duvar tekniğiyle inşa edilen surlar, dönemin mühendislik anlayışını yansıtırken, doğudaki ana giriş kapısının iki yanında yer alan kapı aslanları, kentin görkemini simgeliyor.
Kazılar sırasında çanak çömlekler, mühürler, takılar, ziynet eşyaları, orthostatlar ve çok sayıda günlük yaşam objesi gün yüzüne çıkarıldı. Bu eserler, eski Anadolu uygarlıkları arasındaki kültürel ve ticari ilişkileri ortaya koyan önemli bulgular arasında yer alıyor.
Kazılar Arkeopark'a Dönüştü
Tilmen Höyük'teki ilk bilimsel kazılar, 1959 yılında Prof. Dr. U. Bahadır Alkım başkanlığında başladı. Çeşitli dönemlerde sürdürülen çalışmaların ardından bölgedeki kazılar 1972 yılında tamamlandı.
Daha sonraki yıllarda Bologna Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi ve Gaziantep Müzesi iş birliğiyle yeniden yürütülen çalışmalar sayesinde alan düzenlenerek Tilmen Höyük Arkeoparkı olarak ziyarete açıldı.
Bugün Tilmen Höyük, binlerce yıllık geçmişi, etkileyici surları ve anıtsal kalıntılarıyla Gaziantep'in en önemli kültürel miraslarından biri olarak tarih ve arkeoloji meraklılarını ağırlamaya devam ediyor.
