Sofraların vazgeçilmez ürünlerinden zeytinyağında taklit ve tağşiş, tüketicilerin dikkat etmesi gereken konular arasında yer alıyor. Zeytinyağına farklı bitkisel yağların karıştırılması gibi uygulamalar nedeniyle ürünün gerçek olup olmadığını yalnızca görüntüsüne veya tadına bakarak kesin şekilde anlamak mümkün olmayabiliyor.
Tarım ve Orman Bakanlığı kaynaklarında da zeytinyağlarının diğer bitkisel yağlarla karışım olarak satılmasının yasak olduğu belirtiliyor. Zeytinyağında taklit ve tağşişin kesin tespitinde ise laboratuvar analizlerinden yararlanılıyor.
Şişenin Dibindeki Tortu Ne Anlama Geliyor?
Zeytinyağı satın alırken tüketicilerin dikkat ettiği ayrıntılardan biri şişenin dibinde oluşan tortu ve yağın bulanıklığı. Özellikle filtre edilmemiş zeytinyağlarında zaman içerisinde tortu veya bulanık bir görünüm oluşabiliyor.
Ancak şişenin dibinde tortu bulunması yağın kesin olarak hakiki olduğunu göstermediği gibi, yağın berrak olması da sahte olduğu anlamına gelmiyor. Filtreleme işlemi uygulanmış gerçek bir zeytinyağı da oldukça berrak bir görünüme sahip olabiliyor.
Bu nedenle şişeyi ışığa tutarak tortusuna bakmak ürün hakkında fikir verebilse de tek başına saflık testi olarak kabul edilmemeli.
Buzdolabı Testine Güvenmeyin
Zeytinyağının gerçek olup olmadığını anlamak amacıyla kullanılan yöntemlerden biri de buzdolabı testi. Zeytinyağı düşük sıcaklıklarda bulanıklaşabilir, kristalleşebilir veya kısmen katılaşabilir.
Ancak yağın buzdolabında donması veya donmaması, içerisine başka bir bitkisel yağ karıştırılıp karıştırılmadığını kesin olarak ortaya koyan bir yöntem değil. Bu nedenle “donduysa gerçek, donmadıysa sahte” şeklinde değerlendirme yapılması yanıltıcı olabilir. Zeytinyağının saflığının belirlenmesinde laboratuvarlarda yağ asidi kompozisyonu ve trigliserid içeriği gibi kriterler analiz ediliyor.
Kokusu ve Tadı İpucu Verebilir
Natürel sızma zeytinyağında meyvemsilik, acılık ve boğazda yakıcılık gibi duyusal özellikler bulunabiliyor. Nitekim zeytinyağlarının profesyonel duyusal analizlerinde de meyvemsilik, acılık, yakıcılık ve kusurlar değerlendiriliyor.
Tüketici açısından alışılmadık veya belirgin şekilde kusurlu koku ve tatlar ürünün kalitesinden şüphe edilmesine neden olabilir. Ancak boğazda yakıcılık hissedilmesi tek başına yağın gerçek olduğunu, yakıcılık olmaması da sahte olduğunu kanıtlamıyor.
Ambalajına Dikkat Edin
Zeytinyağının ışık, hava ve sıcaklıktan korunması kalite açısından önem taşıyor. Tarım ve Orman Bakanlığına bağlı kaynaklarda yağların koyu renk cam, uygun teneke veya benzeri koruyucu koşullarda muhafaza edilmesinin kalite kaybını azaltmaya yardımcı olduğu belirtiliyor.
Bu nedenle alışverişte koyu renkli ve ürünü ışıktan koruyan ambalajların tercih edilmesi avantaj sağlayabilir. Ancak bir zeytinyağının şeffaf ambalajda bulunması da tek başına ürünün sahte olduğunu göstermez.
Etikette Bu Bilgileri Kontrol Edin
Zeytinyağı satın alırken yalnızca fiyatına ve rengine bakmak yerine ürünün etiketi de kontrol edilmeli. Ürünün türü, üretici veya işletmeci bilgileri, parti bilgileri ve etikette bulunması gereken diğer bilgiler incelenmeli.
Özellikle piyasa değerinin çok altında satılan, üreticisi veya kaynağı konusunda şüphe bulunan ürünlere karşı daha dikkatli olunması gerekiyor.
