Yıllık ücretli izin kullanan milyonlarca çalışanı yakından ilgilendiren bir karar Yargıtay’dan geldi. İş Kanunu kapsamında işverenin, yıllık izin dönemine ilişkin ücreti işçinin izne başlamasından önce peşin olarak ödemesi veya avans olarak vermesi gerektiği bir kez daha ortaya konuldu.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, yıllık izin ücretinin izinden önce ödenmemesinin işçi açısından haklı fesih nedeni oluşturacağı yönünde karar verdi. Buna göre şartların oluşması halinde işçi, iş sözleşmesini haklı nedenle feshederek kıdem tazminatına hak kazanabilecek.
Kararın ortaya çıkmasına ise benzer iki uyuşmazlık hakkında aynı şehirdeki iki ayrı mahkemenin farklı yönde karar vermesi neden oldu.
Aynı Konuda İki Farklı Karar Çıktı
Yıllık izne ayrılırken izin dönemine ilişkin ücretini peşin alamayan A.B. isimli işçi, konuyu yargıya taşıdı. A.B., yoğun çalışma döneminin ardından ailesiyle tatil planladığını ancak izne çıkarken peşin ödeme ya da avans verilmemesi üzerine iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini belirtti.
İş Mahkemesi, işçinin feshini haklı bularak kıdem tazminatı ödenmesine karar verdi. Kararın istinafa taşınmasının ardından Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi de yapılan itirazları reddetti.
Benzer bir olayda B.K. isimli işçi de yıllık izne çıkmadan önce peşin ödeme alamadığı gerekçesiyle işinden ayrıldı. Kıdem tazminatı ödenmeyen B.K. bunun üzerine İş Mahkemesi’ne başvurdu.
Ancak bu kez mahkeme, işçinin feshe gerekçe gösterdiği durumların haklı fesih nedeni oluşturmadığına hükmederek davayı reddetti. Dosyanın taşındığı Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi de itirazları geri çevirdi.
Uyuşmazlığın Çözümü Yargıtay’a Taşındı
Aynı şehirde ve aynı binada bulunan iki farklı hukuk dairesinden benzer uyuşmazlıklar hakkında farklı kesin kararlar çıkması üzerine Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulu devreye girdi.
Kurul, yıllık izne ayrılan çalışana izin ücretinin peşin ödenmemesi veya avans verilmemesi halinde nasıl karar verilmesi gerektiğinin belirlenmesi amacıyla uyuşmazlığı Yargıtay’a taşıdı.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi de işverenin yıllık izin dönemindeki ücret ödeme yükümlülüğünün kapsamını değerlendirdi.
İşveren İzin Ücretini Önceden Ödemek Zorunda
Kararda, işverenin yıllık izin ücretine ilişkin yükümlülüğünü düzenleyen 4857 sayılı İş Kanunu’nun 57. maddesindeki, "İşveren, yıllık ücretli iznini kullanan her işçiye, yıllık izin dönemine ilişkin ücretini ilgili işçinin izine başlamasından önce peşin olarak ödemek veya avans olarak vermek zorundadır" hükmüne dikkat çekildi.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, çalışanın ayrıca talepte bulunmasına gerek olmaksızın işverenin yıllık izin ücretini izin başlamadan önce peşin veya avans şeklinde ödemesi gerektiğini ortaya koydu.
Bu yükümlülüğün yerine getirilmemesinin 4857 sayılı İş Kanunu’nun 24/II-(e) hükmündeki ücretin kanuna uygun ödenmesine ilişkin düzenlemeye ve aynı maddenin (f) alt bendindeki çalışma şartlarının uygulanmasına ilişkin hükümlere aykırılık oluşturacağı belirtildi.
Fazla İzin Kullandırılması Sonucu Değiştirmiyor
Yargıtay kararında dikkat çeken bir başka ayrıntı ise çalışana hak ettiğinden daha fazla yıllık izin kullandırılmış olmasının işverenin ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaması oldu.
Kararda şöyle denildi:
‘’Davalı tarafça aksi savunulmuş ise de davacıya nispi emredici nitelikte olan 4857 sayılı Kanun’un 53. maddesine göre hak kazandığı yıllık izin süresinin üstünde yıllık izin kullandırılmış olması, yıllık izin ücretinin mutlak emredici nitelikte olan 57. maddeye göre izin başlamadan evvel peşinen veya avans olarak ödenmesi yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. İşveren tarafından işçiye ücretinin kanun hükümlerine uygun olarak ödenmemesi ve aynı maddenin (f) alt bendinde çalışma şartlarının uygulanmaması, haklı fesih nedeni olarak düzenlenmiştir. Şu hâlde anılan hükümler gereğince yıllık izne ilişkin ücretin, yıllık izne ayrılmadan evvel işverence peşin ödenmediği gerekçesiyle yapılan fesih haklı nedene dayalıdır. Bölge Adliye Mahkemesi kararları arasındaki uyuşmazlığın, işverenin işçinin yıllık izin dönemine ilişkin ücretinin izinden önce peşinen veya avans olarak ödeme zorunluluğuna ilişkin yükümlülüğüne aykırı davranışının işçi bakımından haklı nedenle fesih sebebi teşkil edeceğine dair Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi’nin kararı doğrultusunda giderilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.’’
Kıdem Tazminatının Yolunu Açabilecek
Kararla birlikte, işverenin yıllık izin dönemine ait ücreti izinden önce peşin veya avans şeklinde ödememesinin işçi bakımından haklı fesih nedeni oluşturduğu yönündeki uyuşmazlık giderilmiş oldu.
Böylece yıllık izne ayrılmadan önce ücretini alamayan çalışanın, diğer yasal şartların da bulunması halinde iş sözleşmesini haklı nedenle feshetmesi ve kıdem tazminatı talep etmesi gündeme gelebilecek.
