Kira sözleşmelerinin elektronik ortamda hazırlanmasına imkan sağlayan e-Devlet uygulamasında yeni dönem için çalışmalar devam ediyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hayata geçirilen sistemle ev sahibi, kiracı ve varsa kefil arasındaki sözleşmeler dijital ortamda kayıt altına alınabiliyor.
Bakanlık, uygulamanın kapsamını genişleterek tüm kira sözleşmelerinin e-Devlet üzerinden düzenlenmesini zorunlu hale getirmeyi planlıyor.
Dijital Kira Dönemi 2024’te Başladı
Kira sözleşmelerinin e-Devlet üzerinden hazırlanmasına yönelik uygulamanın ilk aşaması 4 Kasım 2024 tarihinde kullanıma açıldı.
Bu kapsamda taşınmaz sahibi gerçek kişiler, "Kira Sözleşmesi İşlemleri" hizmetinden sözleşme oluşturabiliyor.
Hazırlanan sözleşme, kiracı ve varsa kefil tarafından e-Devlet üzerinden onaylanabiliyor. Böylece tarafların üzerinde anlaştığı bilgiler elektronik ortamda kayıt altına alınmış oluyor.
Emlak Danışmanları da Sisteme Dahil Edildi
Uygulamanın kapsamı 9 Mayıs 2025 tarihinde genişletildi. İkinci aşamayla birlikte emlak danışmanları ve yetkilendirilmiş kişiler de kira sözleşmesi hazırlayarak taşınmaz sahibi veya hissedar, kiracı ve varsa kefilin onayına sunmaya başladı.
Hatalar İçin 15 Gün Süre Var
Sisteme daha sonra "Hata Düzeltme" ve "Güncelleme" özellikleri de eklendi. Tarafların sözleşmeyi onaylamasının ardından 15 gün içerisinde yazım, rakam veya bilgi girişinden kaynaklanan maddi hatalar düzeltilebiliyor.
Güncelleme özelliğiyle tarafların iletişim bilgilerinin yanı sıra kira bedeli ve kira ödemesine ilişkin bilgiler de güncel tutulabiliyor.
Sözleşmeye Barkodlu Belge Güvencesi
e-Devlet üzerinden hazırlanan kira sözleşmeleri için zaman damgalı ve barkodlu belge oluşturulabiliyor. Hazırlanan belgenin doğruluğu yine e-Devlet üzerinden kontrol edilebiliyor.
Hazine ve Maliye Bakanlığı ayrıca tüm kira sözleşmelerinin e-Devlet üzerinden hazırlanmasını zorunlu hale getirecek düzenleme üzerinde çalışmalarını sürdürüyor.
Kira Bedellerinin Denetlenmesi Çağrısı
Tüketici Hakları Derneği Genel Başkanı Ergün Kılıç, dijital sözleşmelerin ev sahibi ve kiracı arasındaki ilişkilerin daha güvenli ve şeffaf hale gelmesine katkı sağlayacağını belirtti.
Kira bedeli, depozito, ödeme tarihi ile sözleşmenin başlangıç ve bitiş tarihleri gibi bilgilerin kayıt altına alınacağına dikkat çeken Kılıç, "Kira bedeli, depozito, ödeme tarihi ile sözleşmenin başlangıç ve bitiş tarihi gibi önemli bilgiler kayıt altına alınacak. Böylece sözleşme sonrasında ortaya çıkabilecek 'Ben böyle anlaşmamıştım' veya 'Sözleşmede böyle yazmıyordu' şeklindeki tartışmaların önüne geçilmesi kolaylaşacak." değerlendirmesinde bulundu.
“Elektronik Sözleşme Tek Başına Yeterli Değil”
Sistemin kira gelirlerinin daha sağlıklı takip edilmesine ve vergi kayıplarının azaltılmasına katkı sağlayabileceğini ifade eden Kılıç, gerçek kira bedellerinin de denetlenmesi gerektiğini belirtti.
Kılıç, "Bunun için yalnızca elektronik sözleşme yapılması yeterli değil. Sözleşmede belirtilen kira bedeli ile gerçekte ödenen tutarın farklı olup olmadığı da denetlenmeli. Ayrıca elde edilen veriler yalnızca vergi takibi amacıyla değil, Türkiye'nin konut ve kira sorunlarının doğru anlaşılması ve kalıcı çözümler üretilmesi için de kullanılmalı." dedi.
Ev Sahibi ve Kiracının Hakları Kayıt Altında
Elektronik sözleşmelerle bakım, onarım, aidat ve depozito gibi konularda belirlenen şartların kayıt altına alınması, olası uyuşmazlıklarda taraflar açısından belge niteliği taşıyabilecek.
Kılıç ayrıca emlak danışmanlarının yetki ve sorumluluklarının açık şekilde belirlenmesi, sistemin ek maliyet veya bürokrasi oluşturmaması gerektiğini ifade etti. e-Devlet kullanımında güçlük yaşayan vatandaşlara teknik destek sağlanması ve kişisel verilerin korunması gerektiğine de dikkat çekti.
Kılıç, "e-Devlet üzerinden kira sözleşmesi yapılması doğru bir adımdır. Ancak asıl önemli olan, sözleşmenin dijital olması değil, kira ilişkisinde adaletin, güvenin, şeffaflığın ve tarafların haklarının korunmasının sağlanmasıdır." ifadelerini kullandı.
