Gaziantep'in simgesi haline gelen Antep fıstığı, son yıllarda sadece Türkiye'de değil, dünyanın dört bir yanında adından söz ettiriyor. Sosyal medyada milyonlarca kez izlenen videolar, "Dubai çikolatası" çılgınlığı ve peş peşe piyasaya çıkan yeni ürünlerle birlikte Antep fıstığına olan ilgi rekor seviyeye ulaştı. Peki bu yükselişin arkasında ne var? Neden bir anda herkes Antep fıstığı konuşmaya başladı? İşte uzman görüşleriyle merak edilenler...
Dubai çikolatası her şeyi değiştirdi
Antep fıstığının küresel yükselişinde en büyük payın "Dubai çikolatası" olduğu belirtiliyor. Aralık 2023'te bir TikTok kullanıcısının, Dubai'den satın aldığı içi Antep fıstığı kreması ve kadayıf dolgulu çikolatayı tattığı video kısa sürede sosyal medyada viral oldu. Yaklaşık 90 milyon kez izlenen video, kısa sürede dünyanın birçok ülkesinde büyük ilgi gördü.
Bu paylaşımın ardından "Dubai çikolatası" adı verilen ürün, 2025'in en çok konuşulan atıştırmalıklarından biri haline geldi. Bugün yalnızca çikolata değil; Antep fıstığı kreması, ezmesi, pasta, dondurma ve benzeri birçok ürüne yönelik talep de hızla artıyor.
Marketlerde Antep fıstığı aramaları katlandı
İngiltere'nin önde gelen süpermarketlerinden Waitrose'un Trend ve İnovasyon Yöneticisi Emilie Wolfman, sosyal medyada başlayan akımın tüketici alışkanlıklarını da değiştirdiğini söyledi.
Wolfman, geçen yılın aynı dönemine göre Waitrose'un internet sitesinde "Antep fıstığı" aramalarının yüzde 788 arttığını belirterek, "Antep fıstığının lüks bir cazibesi var. Çikolatadan tuzlu hamur işlerine, hatta soslara kadar çok farklı ürünlerde kullanılabilmesi popülerliğini daha da artırıyor." dedi.
Online alışveriş platformu Ocado'da atıştırmalık ve kuruyemiş alımlarından sorumlu James Conder de benzer bir tabloya dikkat çekti. Conder, Antep fıstığı aramalarının geçen yıla göre yüzde 203, "Antep fıstığı ezmesi" aramalarının ise yüzde 596 arttığını açıkladı.
Peki Antep fıstığı ürünleri neden bu kadar pahalı?
Uzmanlara göre bunun en önemli nedeni üretim maliyetleri.
İngiltere'deki süpermarket zinciri Morrisons, kabuksuz doğal Antep fıstığı satışlarının son bir yılda büyük bir değişim göstermediğini, asıl artışın lüks şekerleme sektöründe yaşandığını belirtiyor.
Antep fıstığı üretiminin maliyetli olması, kullanılan ürünlerin fiyatlarına da doğrudan yansıyor. Örneğin büyük markaların satışa sunduğu 145 gramlık Dubai çikolatalarından bazıları 10 sterline satılıyor. Aynı şekilde Antep fıstığı kremalarının fiyatı da birçok ülkede 10 sterlinin üzerine çıkabiliyor.
Daha uygun fiyata almak mümkün mü?
Uzmanlar, Antep fıstığını daha uygun fiyata satın almanın da mümkün olduğunu söylüyor.
Toplu alımların kilogram maliyetini düşürdüğünü belirten uzmanlar, Orta Doğu ve Güney Asya marketlerinde de daha uygun fiyatlarla ürün bulunabileceğini ifade ediyor.
Tarif geliştiricisi ve yazar Sanjana Modha ise maliyeti azaltmak isteyenlere farklı bir öneride bulunuyor.
Modha, "Antep fıstığını badem ya da kaju gibi daha ekonomik kuruyemişlerle karıştırarak fıstık kreması hazırlayabilirsiniz." tavsiyesinde bulundu.
Antep fıstığı nasıl saklanmalı?
Yemek tarifleri geliştiricisi Philippa Davis, Antep fıstığının doğru koşullarda saklanmasının hem lezzeti hem de tazeliği açısından büyük önem taşıdığını söyledi.
Davis'e göre Antep fıstığı serin ve karanlık bir ortamda, hava almayan kaplarda muhafaza edilmeli. Daha uzun süre saklanacaksa buzdolabı ya da dondurucu tercih edilmeli. Böylece içerdiği yağların oksitlenmesi yavaşlıyor ve ürün daha uzun süre tazeliğini koruyor.
Kullanılmadan önce hafifçe kavrulmasının aromasını daha belirgin hale getirdiğini söyleyen Davis, "Ne kadar fazla kavrulursa o kadar topraksı bir tat ortaya çıkar. Hassas tariflerde hafif kavurmak daha doğru olur. Ayrıca kavurduktan sonra doğramak daha iyi sonuç verir." dedi.
Antep fıstığı sağlığa faydalı mı?
Diyetisyen Bini Suresh, Antep fıstığının besin değeri yüksek kuruyemişlerden biri olduğunu belirtiyor.
Suresh'e göre yaklaşık 30 gram Antep fıstığında 6 gram protein ve 3 gram lif bulunuyor. Ayrıca tekli ve çoklu doymamış yağlar açısından zengin olması nedeniyle kalp sağlığını destekleyen önemli besinler arasında yer alıyor.
Antep fıstığının E vitamini, polifenoller ve karotenoidler gibi güçlü antioksidanlar içerdiğini belirten Suresh, bu bileşenlerin hem oksidatif strese karşı koruma sağladığını hem de göz sağlığını desteklediğini ifade ediyor.
Araştırmaların, Antep fıstığının kötü kolesterol (LDL) seviyelerini düşürebildiğini, kan yağlarını iyileştirebildiğini ve tansiyonun dengelenmesine katkı sağlayabildiğini ortaya koyduğunu belirten Suresh, buna rağmen önemli bir uyarıda da bulunuyor.
"Tuzlu Antep fıstığında sodyum oranı yüksektir. Bu durum, sağladığı bazı faydaları azaltabilir. Yüksek sodyum tüketimi tansiyonun yükselmesine ve kalp-damar hastalıkları riskinin artmasına neden olabilir." diyen Suresh, sağlık açısından mümkün olduğunca tuzsuz Antep fıstığının tercih edilmesini öneriyor.
Uzmanlara göre Antep fıstığı yalnızca atıştırmalık olarak değil, smoothie'lere eklenerek de protein ve sağlıklı yağ açısından zengin bir alternatif olarak tüketilebiliyor.
