Gaziantep'te kırmızı et fiyatlarına peş peşe gelen zamlar, zaten ekonomik baskı altında bulunan yeme-içme sektörünü daha da zor durumda bıraktı. Artan maliyetler, yüksek banka POS komisyonları ve dijital sipariş platformlarının kesintileri nedeniyle işletmeler ayakta kalmakta güçlük çekerken, sektör temsilcileri kalıcı çözüm çağrısında bulundu. Gaziantep Ticaret Odası Başkanı Tuncay Yıldırım ile Gaziantep Ciğerciler Odası Başkanı Mehmet Gül, yaşanan tabloya ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Yıldırım, et fiyatlarındaki kontrolsüz yükselişin işletmelerin maliyet hesaplarını öngörülemez hale getirdiğini belirtti. Gül ise durumun vahim olduğunu söyleyerek, “Son 2 ay içerisinde bizden hemen hemen 50-60 dükkân kapandı. Terk edip gittiler. Çünkü alışveriş yok” diye konuştu.
Yıldırım Kalıcı Çözüm Çağrısı Yaptı
Gaziantep Ticaret Odası Başkanı Tuncay Yıldırım, yeme-içme sektörünün yalnızca artan maliyetlerle değil, finansal yüklerle de mücadele ettiğini söyledi. Yıldırım, “Yeme-içme sektörü yalnızca ticaret yapan işletmelerden ibaret değildir. Bu sektör; gastronomimizin, turizmimizin, şehir ekonomimizin ve sosyal hayatımızın en önemli yapı taşlarından biridir. Gaziantep gibi gastronomisiyle dünyada adından söz ettiren bir şehirde, yeme-içme işletmelerimizin güçlü olması sadece sektörün değil, kentimizin geleceği açısından da büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle sektörün yaşadığı sorunlara günü kurtaran değil, bütüncül ve kalıcı çözümler üretilmelidir." dedi.
Komisyon Yükü Esnafı Zorluyor
İşletmelerin kazançlarının önemli bölümünü banka ve dijital platformlara bırakmak zorunda kaldığını ifade eden Yıldırım, mevcut tablonun sürdürülebilir olmadığını belirtti. Yıldırım, "Bugün işletmelerimizin en büyük sorunu yalnızca artan maliyetler değil. Kazandığını bankalara ve dijital platformlara bırakmak zorunda kalan bir sektörle karşı karşıyayız." diyerek sözlerini şöyle sürdürdü:
"Vatandaşlarımızın alışverişlerini büyük ölçüde kredi kartıyla yapması artık ekonomik şartların doğal bir sonucu haline geldi. Ancak bunun maliyeti yalnızca esnafımıza yüklenemez. Bankaların uyguladığı POS komisyonları, zaten daralan kâr marjlarını daha da azaltıyor. Diğer taraftan çevrim içi yemek sipariş platformları ve kurye firmalarının uyguladığı yüksek komisyon oranları da işletmelerimizi zorluyor. Bugün birçok işletme, sattığı ürünün kazancını elde etmeden önemli bir bölümünü komisyon olarak ödüyor. Üreten, istihdam sağlayan ve yatırım yapan işletmenin kazancından, aracılık hizmeti veren yapıların daha fazla pay alması kabul edilebilir değildir. Banka POS komisyonları ile dijital sipariş platformlarının uyguladığı komisyon oranlarının yeniden değerlendirilmesi ve makul seviyelere çekilmesi sektörümüz açısından artık ertelenemeyecek bir ihtiyaçtır."
Et Fiyatlarındaki Artış Tepki Çekti
Son dönemde kırmızı et fiyatlarındaki yükselişin işletmelerin maliyet hesabını altüst ettiğini dile getiren Yıldırım, sektörün başka sorunlarla da karşı karşıya olduğunu söyledi. Yıldırım, "Son günlerde et fiyatlarında yaşanan kontrolsüz artışlar, işletmelerimizin maliyet hesaplarını öngörülemez hale getiriyor. Ayrıca hizmet sektörünün en büyük gider kalemi olan işçilik maliyetlerinin vergi uygulamalarında daha fazla gözetilmesi ve KDV uygulamalarından kaynaklanan finansman yükünün hafifletilmesi de sektörümüzün öncelikli beklentileri arasında yer alıyor." ifadelerini kullandı.
Bin Liralık Et Bin 300 Liraya Çıktı
Gaziantep Ciğerciler Odası Başkanı Mehmet Gül de kırmızı ette yaşanan fiyat artışının sektörü doğrudan etkilediğini söyledi. Gül, “Biz önce süzme kuşbaşını bin liraya alıyordum. Şimdi bin 300 liraya alıyoruz. Kurban Bayramı bittikten sonra canlı hayvana zam gelmişti. Bu zamdan sonra ete de zam gelmişti.” diye konuştu.
Canlı Hayvana Zam Yok Ama Et Sürekli Artıyor
Et fiyatlarındaki son artışların piyasa şartlarıyla açıklanamayacağını savunan Gül, canlı hayvan fiyatlarının değişmemesine rağmen etin zamlanmasına tepki gösterdi. Gül, “Kurban'da biz mesela 330 bine kurban aldık. Şu an yine 330 bine ama bu ete nasıl zam geliyor ben onu da anlayamıyorum. Artık bunu kendi kafalarına göre mi yapıyorlar yoksa başka bir şey mi var? Çünkü ete zam gelmesi için önce davarın pahalanması lazım. Ama davara zam gelmedi. Şu anda canlı hayvanın fiyatı da Kurban'dakiyle aynı. Buna rağmen kendileri ete zam koymuşlar.” ifadelerini kullandı.
Bu Zam Normal Değil
Son yapılan fiyat artışının kabul edilebilir olmadığını belirten Gül, zamların belirli gruplar tarafından belirlendiğini öne sürdü. Gül, “Mesela bugün 50 lira daha eklediler. Ben de ‘50 lirayı kabul edemem’ dedim. Bu kez de ‘Size 20 lira koyalım’ dediler. Yani bu iş 3-5 kişinin nezaretinde oluyor. Herkesin yapabileceği bir şey değil. 3-5 kişi aralarında konuşup zam yapıyorlar. Yoksa normalde böyle bir zam yapılabilir değil.” dedi.
Son İki Ayda 50-60 İşletme Kapandı
Sektörde yaşanan ekonomik daralmanın işletmeleri kepenk kapatmaya zorladığını söyleyen Gül, alışverişin durma noktasına geldiğini belirtti. Gül, “Son 2 ay içerisinde bizden hemen hemen 50-60 dükkân kapandı. Terk edip gittiler. Çünkü alışveriş yok. Bak kendi dükkânıma sabah saat 6’da gidiyoruz. Öğlen saat 12’ye kadar siftah etmediğimiz oluyor. Bugün ilk satışı saat 12’de yaptık mesela. İşler bu kadar düşük, bu kadar kötü.” ifadelerine yer verdi.
