Gaziantep'in ticaret tarihinde önemli bir yere sahip olan ancak bugün büyük ölçüde hafızalardan silinen nakliye ambarları, Gaziantep'in geçmişte üstlendiği bölgesel ticaret rolünün de izlerini taşıyor. Gaziantep'in “Doğu'nun kapısı” olarak görüldüğü yıllarda şehirdeki nakliye ambarları yalnızca büyük yüklerin değil, parça yüklerin de çevre illere ve ilçelere ulaştırılmasını sağlıyordu. Bugünkü kargo ve lojistik sisteminin geçmişteki karşılıklarından biri olan bu işletmelere Antepliler kısaca “ambar” diyordu.
Yükler ambarlardan Anadolu'ya gidiyordu
Gaziantep'te ticaret yapan esnafın farklı şehir ve ilçelere göndereceği mallar nakliye ambarlarında toplanıyor, ardından kamyonlarla gidecekleri noktalara ulaştırılıyordu. Bu sistem özellikle tek başına bir kamyon doldurmayacak miktardaki yüklerin taşınmasını kolaylaştırıyordu. Farklı esnafa ait parça yükler aynı araçta bir araya getirilerek Güneydoğu ve Doğu Anadolu'nun farklı noktalarına gönderiliyordu. Böylece Gaziantep, üretim ve ticaret merkezi olmasının yanında çevre kentlere mal dağıtımının gerçekleştirildiği önemli merkezlerden biri haline gelmişti.
İlk ambarlar şehrin ticaret merkezindeydi
Gaziantep'in ilk nakliye ambarları dönemin ticaretinin yoğunlaştığı bölgelerde faaliyet gösteriyordu. Kuyucu Nakliyat ile Ocak Nakliyat, Saman Pazarı'nda Şire Hanı'na bakan dükkânlarda bulunuyordu. Sancılı Nakliyat, Karagöz'deki Anadolu Hanı'nın içerisinde hizmet verirken, Akınal Nakliyat'ın adresi Belediye Caddesi'ndeki Kumru Sokak'tı. Horoz Nakliyat ise Eski Saray Caddesi'nde faaliyet gösteriyordu. Bu adreslerin hemen tamamının eski Gaziantep'in ticaret hayatının yoğun olduğu bölgelerde bulunması dikkat çekiyor.
At arabasından kamyona yük
Geçmişten kalan bir fotoğraf ise dönemin nakliye sisteminin nasıl çalıştığını gözler önüne seriyor. Eski Belediye'nin karşısında çekilen fotoğrafta, at arabasıyla getirilen yüklerin nakliye kamyonuna aktarıldığı görülüyor. Fotoğraf, Gaziantep'in ulaşım ve taşımacılık tarihinde iki farklı dönemin aynı karede buluşması açısından da önem taşıyor. Kent içindeki yükün taşınmasında at arabaları kullanılırken, şehirler arası yolculuk kamyonlarla gerçekleştiriliyordu.
Kargolar geldi, ambarlar hafızalarda kaldı
Yıllar içerisinde ulaşım imkânlarının gelişmesi, kargo şirketlerinin yaygınlaşması ve lojistik sektörünün değişmesiyle eski nakliye düzeni de dönüşüme uğradı. Bir zamanlar Saman Pazarı'ndan Karagöz'e, Belediye Caddesi'nden Eski Saray Caddesi'ne kadar şehrin ticaret noktalarında faaliyet gösteren ambarların isimleri ise eski Gaziantep'i yaşayanların hafızasında kaldı. Kuyucu, Ocak, Sancılı, Akınal ve Horoz gibi nakliye ambarlarının hikâyesi, aynı zamanda Gaziantep'in bugünkü güçlü ticaret ve lojistik yapısına uzanan geçmişin de küçük ama önemli bir parçasını oluşturuyor.
