O dönemki adıyla Antep’te başlayan işgal süreci, halkın verdiği büyük mücadele ve yıllar süren direnişin ardından 25 Aralık 1921’de sona erdi.
Mondros Mütarekesi’nin ardından Anadolu’nun birçok bölgesinde olduğu gibi Antep de İtilaf Devletlerinin hedefindeki şehirlerden biri oldu. Stratejik konumu nedeniyle önem taşıyan kentte ilk işgal İngiliz kuvvetleri tarafından gerçekleştirildi.
Antep önce İngilizlerin işgaline uğradı
İngiliz birlikleri 15 Ocak 1919’da Antep’i işgal etti. Kentteki İngiliz işgali uzun sürmezken, İngiltere ile Fransa arasında yapılan anlaşmalar bölgedeki dengeleri değiştirdi.
İngiltere’nin bölgeden çekilme kararı almasının ardından Antep’in kontrolü Fransızlara bırakıldı. İngiliz birliklerinin yerini Fransız askerleri almaya başladı ve 1919 yılının sonlarına doğru kentte Fransız işgali dönemi başladı.
Fransız birliklerinin Antep’e girmesinin ardından yaşanan gelişmeler, halk arasındaki tepkinin giderek büyümesine neden oldu. İşgale karşı başlayan yerel direniş kısa sürede örgütlü bir mücadeleye dönüştü.
Antep Savunması başladı
Antep halkı, Fransız kuvvetlerine karşı kentin farklı noktalarında direnişe geçti. Şahin Bey, Karayılan ve Kılıç Ali gibi Milli Mücadele’nin önemli isimlerinin de yer aldığı direnişte Kuva-yı Milliye birlikleri ve kent halkı birlikte mücadele etti.
Antep Savunması sırasında kent uzun süre kuşatma altında kaldı. Açlık, cephane sıkıntısı ve ağır kayıplara rağmen direniş devam etti. Şehrin savunması, Milli Mücadele tarihinin en önemli halk direnişlerinden biri olarak kayıtlara geçti.
Antep’in verdiği mücadele Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından da karşılıksız bırakılmadı. TBMM, 8 Şubat 1921’de aldığı kararla Antep’e “Gazi” unvanını verdi. Böylece kentin adı Gaziantep oldu.
Gaziantep 25 Aralık 1921’de özgürlüğüne kavuştu
Milli Mücadele’de elde edilen başarıların ardından Türkiye ile Fransa arasında 20 Ekim 1921’de Ankara Antlaşması imzalandı. Antlaşmayla Fransızların Güney Anadolu’dan çekilmesinin yolu açıldı.
Fransız birliklerinin kentten ayrılmasının ardından Gaziantep, 25 Aralık 1921’de işgalden tamamen kurtuldu.
Bugün her yıl 25 Aralık’ta kutlanan Gaziantep’in Kurtuluş Günü, kentin işgale karşı verdiği mücadelenin ve Antep Savunması’nın hatırasını yaşatmaya devam ediyor.
