Bulgular, özellikle agresif kanser türlerinin erken belirlenmesi açısından önem taşıyor. Ancak yöntemin tarama testi olarak kullanılabilmesi için daha fazla araştırma gerekiyor.
Prostat kanserinin erken teşhisine yönelik araştırmalara bir yenisi eklendi. Oxford Üniversitesi araştırmacıları, erkeklerden alınan kan örneklerinde bulunan bazı proteinlerin, prostat kanseri teşhisi konulmadan yıllar önce hastalık riskine ilişkin ipuçları verebildiğini belirledi.
Araştırma, özellikle hızlı ilerleyebilen ve yaşamı tehdit edebilen prostat kanseri türlerinin biyolojik özelliklerini daha iyi anlamaya katkı sağlayabilir.
2 bin 500'den fazla erkeğin kan örnekleri incelendi
Araştırmacılar, 1992-2000 yılları arasında toplanan ve 2 bin 500'den fazla erkeğe ait kan örneklerini analiz etti. Çalışmada, daha sonra prostat kanseri teşhisi konulan 982 erkeğin örnekleri, hastalığa yakalanmayan 1.573 erkeğin örnekleriyle karşılaştırıldı.
Ekip, katılımcıların kan plazmasında 6 binden fazla farklı proteini ölçerek hastalıkla bağlantılı olabilecek biyolojik işaretleri araştırdı.
Örneklerin teşhisten yıllar önce alınmış olması, araştırmacıların prostat kanseriyle ilişkili protein değişikliklerini uzun vadeli olarak değerlendirmesine olanak sağladı.
Bazı proteinler kanser riskine ilişkin ipuçları verdi
Araştırmada bazı proteinlerin prostat kanserine yakalanma riskinin artmasıyla bağlantılı olduğu görüldü. Bazı proteinler ise özellikle agresif veya hızlı büyüyen kanser türleriyle ilişkilendirildi.
Buna karşılık, bağışıklık sistemiyle ilişkili GZMK ve ANXA2 proteinlerinin yüksek düzeyleri, çalışmada uzun vadede daha düşük prostat kanseri riskiyle bağlantılı bulundu.
Araştırmanın sorumlu yazarlarından Oxford Üniversitesi araştırmacısı Karl Smith-Byrne, tanıdan uzun süre önce alınan kan örneklerinde kanserle ilişkili genlerle bağlantılı proteinlerin tespit edilmesinin, hastalığın erken evrelerindeki biyolojik süreçleri anlamak açısından önemli olduğunu belirtti.
Çalışmanın ilk yazarı Zhe Huang ise prostat kanserinin her hastada aynı şekilde ilerlemediğine dikkat çekti. Bazı tümörler yavaş büyürken bazıları daha agresif seyredebildiğinden, risk değerlendirmesini geliştirebilecek belirteçlerin belirlenmesi önem taşıyor.
Araştırma prostat kanserinin erken teşhisini değiştirebilir mi?
Araştırmanın bulguları, gelecekte prostat kanseri riskinin daha erken değerlendirilmesine yönelik yeni yöntemlerin geliştirilmesine katkı sağlayabilir. Özellikle agresif kanser türleriyle ilişkili proteinlerin belirlenmesi, hastalığın biyolojik mekanizmalarının daha iyi anlaşılmasına yardımcı olabilir.
Bununla birlikte araştırmacılar, yöntemin henüz rutin taramalarda kullanılabilecek doğrulanmış bir test olmadığını vurguluyor. Bulguların farklı gruplarda doğrulanması ve protein düzeylerinin hastalık riskini ne ölçüde güvenilir biçimde öngördüğünün belirlenmesi gerekiyor.
Dolayısıyla araştırma, prostat kanserinin kesin olarak 15 yıl önceden teşhis edilebildiğini göstermiyor. Kan örneklerindeki bazı proteinlerin, ileride hastalık geliştirme riskiyle ilişkili erken işaretler taşıyabileceğine işaret ediyor.
Prostat kanserinde erken teşhis neden önemli?
Prostat kanseri, dünya genelinde erkeklerde sık görülen kanser türleri arasında yer alıyor. Hastalığın bazı türleri yavaş ilerlerken bazıları daha hızlı büyüyebiliyor ve ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor.
Bu nedenle yalnızca kanserin varlığını belirlemek değil, hangi hastalarda agresif hastalık gelişme riskinin daha yüksek olduğunu anlamak da önem taşıyor.
Araştırmanın sonuçları European Urology dergisinde yayımlandı. Bilim insanları, protein temelli risk değerlendirmesinin gelecekte genetik verilerle birlikte kullanılarak agresif prostat kanserinin daha iyi anlaşılmasına yardımcı olabileceğini değerlendiriyor.
