İncecik açılan hamuru, bol Antep fıstığı ve kendine has lezzetiyle dünyanın dört bir yanında tanınan Gaziantep baklavası, yalnızca bir tatlı değil, aynı zamanda kentin en önemli kültürel miraslarından biri olarak kabul ediliyor.
Peki, yüzyıllardır sofraları süsleyen bu eşsiz lezzetin ardında anlatılan hikâyeyi hiç duydunuz mu?
Gaziantep baklavası nasıl dünya markası oldu?
Araştırmalar, baklavanın kökeninin Türk mutfağına dayandığını ortaya koyarken, Gaziantep ise bu eşsiz lezzeti bir marka haline getiren şehir olarak öne çıkıyor.
Baklavanın ününde yalnızca ustaların mahareti değil, kullanılan boz iç Antep fıstığı, kaliteli sade yağ, ince açılan hamur ve kuşaktan kuşağa aktarılan ustalık geleneği de önemli rol oynuyor. Gaziantep'te yetişen baklava ustalarının Türkiye'nin birçok iline yayılmasıyla birlikte kentin baklava kültürü ülke sınırlarını aşarak dünyaya ulaştı.
Baklavanın ardındaki efsane
Gaziantep'te yıllardır anlatılan bir rivayete göre baklavanın ortaya çıkışı, Memik ile Liva isimli iki gencin aşkına dayanıyor.
Anlatılanlara göre köy değirmeninde çalışan Memik, köyün en güzel kızı Liva'ya âşık olur. Ancak Liva, Memik'e hiç yüz vermez. Çaresiz kalan genç, bir gün değirmene gelen aksakallı bir dervişten yardım ister.
Derviş, Memik'e sevdiği kıza ulaşabilmesi için "Onun kadar güzel bir şey yapmalısın." nasihatinde bulunur.
İncecik hamur, en saf yağ ve yeşil fıstık...
Rivayete göre Memik, dervişin söylediklerini harfiyen yerine getirir.
Hamuru sevdiği kızın teni kadar ince açar, yağı defalarca süzerek en saf haline getirir, her katına yemyeşil Antep fıstığı serper. Şerbetini ise en kaliteli baldan hazırlar.
Ortaya çıkan tatlıyı ilk kez Liva'nın önüne koyar.
İlk lokmayı alan genç kız, bugüne kadar tatmadığı bu lezzet karşısında ilk kez Memik'e dönüp bakar.
"Lavayı Baktıran" zamanla baklavaya dönüştü
Gaziantep'te anlatılan bu halk hikâyesine göre tatlının adı önce "Liva'yı Baktıran" olarak anılır.
Yıllar içinde bu ifadenin halk arasında değişerek "baklava" sözcüğüne dönüştüğüne inanılır.
Her ne kadar bu anlatı tarihî belgelerle doğrulanmış olmasa da Gaziantep'in sözlü kültüründe nesilden nesile aktarılan en bilinen baklava efsanelerinden biri olmayı sürdürüyor.
Gerçek olan ise değişmiyor
Efsaneler farklı olsa da değişmeyen bir gerçek var. Gaziantep baklavası bugün Avrupa Birliği tarafından coğrafi işaretle tescillenmiş, dünyanın en tanınan Türk tatlılarından biri olarak kabul ediliyor.
Yüzlerce yıllık ustalık geleneğiyle hazırlanan Gaziantep baklavası, kentin gastronomi kimliğinin en güçlü simgeleri arasında yer almaya devam ediyor.
