Apartman ve sitelerde kullanılan jeneratörlerin elektrik bağlantıları nedeniyle yaşanan sorunlar gündeme geldi. Elektrik Mühendisleri Oda Başkanı İslim Arıkan, jeneratörlerin ürettiği elektriğin sayaçlardan geçmesi ve ısıtma sistemlerinde kullanılan enerjinin kaçak tüketim olarak değerlendirilmesi nedeniyle abonelerin mağduriyet yaşayabildiğini belirtti. Uygulanan cezaların yeniden incelenmesi gerektiğini vurgulayan Arıkan, dağıtım şirketleri ile tüketiciler arasındaki sorumlulukların netleştirilmesi çağrısında bulundu.
Kendi Ürettikleri Elektriğe Bedel Ödüyorlar
Jeneratörlerin şebekeye bağlantısı ve çalışmaya hazır tutulması için kullanılan elektrik enerjisinin kaynağına ilişkin sorunlar yaşandığını belirten Arıkan, dağıtım şirketlerinin kontrollerinde dikkat çeken durumlarla karşılaşıldığını ifade etti. Arıkan, “Dağıtım şirketlerinin apartman, site ve benzeri yapılarda yaptığı kontrollerde, jeneratörle üretilen elektriğin abonelerin sayaçlarından geçmesi nedeniyle tüketicilerin kendi ürettikleri elektrik için bedel ödedikleri tespit edilmiştir. Bu kapsamda ölçülen elektrik enerjisi miktarı, binanın ortak gider aboneliğinden mahsup edilmektedir. Bu uygulama, her iki taraf için haksızlığı gidermese de iyi niyet belirtisidir” diye konuştu.
Bu tür sorunların önüne geçilmesi için jeneratörün ürettiği elektriğin ayrı bir sayaçla ölçüldüğünü aktaran Arıkan, “Bu haksızlığın önüne geçmek için, dağıtım şirketi tarafından jeneratörün ürettiği elektrik için sayaç tesis edilmekte ve söz konusu sayaç mühür altına alınmaktadır” dedi.
Isıtma Sistemleri Ceza Nedeni Olabiliyor
Jeneratörlerin hızlı şekilde devreye girebilmesi için motor yağı ve radyatör suyunun belirli sıcaklıkta tutulması gerektiğine dikkat çeken Arıkan, bu amaçla kullanılan elektriğin bağlantı şeklinin yüksek tutarlı cezalara yol açabildiğini belirtti. Arıkan, “Jeneratörün ısıtma sisteminde kullanılan elektriğin, abonelerin ortak gider sayacından önce kullanılması durumunda, kaçak elektrik olarak değerlendirilebilmekte ve tüketicilere yüksek tutarlı cezalar yansıtılabilmektedir” dedi.
Her Jeneratörün Tüketimi Aynı Değil
Ceza hesaplamalarında jeneratörlerin teknik özelliklerinin dikkate alınması gerektiğini ifade eden Arıkan, cihazların büyüklüğüne ve bulunduğu bölgenin iklim koşullarına göre elektrik tüketiminin değişebileceğini söyledi. Arıkan, “Oysa ki, bu kaçak veya usulsüz kullanıldığı iddaa edilen elektrik miktarı, jeneratörün büyüklüğüne, bulunduğu iklim şartlarına bağlıdır. Örneğin 50kVA lık jeneratörle, 1000kVA jeneratörün ısıtma için kullanılan elektrik miktarı, aynı iklim şartlarında olsa bile aynı değildir. Bunun sebebi jeneratörün gövde büyüklüğü ve içindeki su miktarının farklı olmasıdır” şeklinde konuştu.
Geçmişe Dönük Cezalar Yeniden İncelenmeli
Jeneratör bağlantılarından kaynaklanan cezaların teknik inceleme yapılmadan değerlendirilmesinin hakkaniyetli olmayacağını savunan Arıkan, dağıtım şirketlerinin de sorumluluğunun göz ardı edilmemesi gerektiğini vurguladı. Arıkan, “Kanaatimizce, bu konunun uzman kişiler tarafından etüt edilerek, tespit edilmesi zorunludur. Tahakkuk edilen ceza miktarları lehte-alehte tekrar değerlendirilmelidir. Kaldı ki, dağıtım şirketleri bu jeneratörlerin varlığından haberdardırlar. Çünkü gelip sayaç bağlamaktadırlar, dolayısı ile, jeneratörde ısıtıcıların kullandığı elektriğin nereden alındığını bilmeleri ve kontrol etmeleri gerekir. Bu tarihe kadar hem dağıtım şirketinin hem de abonenin söz konusu uygulamaya ilişkin bilgi sahibi olmadığı kanaatindeyiz. Bundan dolayı geçmişe dönük olarak tüketiciye sorumluluk yüklenmesinin hukuki açıdan ayrıca değerlendirilmesi gerektiğini düşünüyoruz. Öte yandan, bu durumun ortaya çıkmasında jeneratörlerin imalatını ve montajını gerçekleştiren gerçek ve tüzel kişilerin de sorumluluklarının bulunabileceği göz önünde bulundurulmalıdır. Sonuç olarak, jeneratörü bulunan ancak elektrik bağlantıları ve yardımcı ekipmanlarının enerji beslemesi henüz kontrol edilmemiş abonelerin, olası mağduriyetlerin önlenmesi amacıyla en kısa sürede tespit edilerek kayıt altına alınması; gerekli teknik incelemelerin yapılması ve abonelerin bilgilendirilmesi önem arz etmektedir” değerlendirmesini yaptı.
