Yapım tarihi ve banisi kesin olarak bilinmeyen kilisenin, mimari özellikleri ve plan kurgusu dikkate alındığında Bizans döneminde inşa edildiği değerlendiriliyor. Tarih boyunca farklı amaçlarla kullanılan yapı, bir dönem depo olarak hizmet verirken, bir süre de han olarak kullanıldı. Günümüzde ise Fevkani Kilisesi aktif olarak kullanılmıyor ve sessizliğe bürünmüş durumda.
Bizans mimarisinin izlerini taşıyor
Kesme taştan inşa edilen yapı, dikdörtgen planlı olup Bizans mimarisinde sıkça görülen “kapalı Yunan haçı” (cross-in-square) düzenine sahip. Bu plan tipi, yapının ortasında yükselen ana mekânın, dört yönden daha küçük hacimlerle çevrelenmesi esasına dayanıyor. Kilisenin apsisi yarım yuvarlak formda tasarlanmış ve dışa taşkın şekilde inşa edilmiş olması da Bizans mimarisinin karakteristik unsurları arasında yer alıyor.
Zamanın unuttuğu yapı: Nizip Fevkani Kilisesi
Bugün işlevini yitirmiş olsa da Nizip Fevkani Kilisesi, ilçenin geçmişteki kültürel ve dini çeşitliliğini yansıtan önemli bir yapı olarak öne çıkıyor. Uzmanlar, yapının korunarak gelecek kuşaklara aktarılmasının, Nizip ve Gaziantep’in tarihi mirasına önemli katkı sağlayacağı görüşünde.
Fevkani Kilisesi, Nizip’te yalnızca görünen değil, keşfedilmeyi bekleyen tarih katmanlarının da ne kadar derin olduğunu hatırlatan sessiz ama güçlü bir tanık olarak ayakta duruyor.
