Yumurta alerjisi, bağışıklık sisteminin yumurta proteinlerine karşı geliştirdiği anormal reaksiyon sonucu ortaya çıkan ve özellikle çocukluk döneminde görülen yaygın bir gıda alerjisidir. Genellikle çocuklarda daha sık rastlanan bu alerji, bazı bireylerde zamanla kaybolurken, bazılarında ömür boyu sürebilir. Yetişkinlerde ise çoğunlukla tavuk yumurtası kaynaklı reaksiyonlar görülür; ördek, hindi veya bıldırcın yumurtaları da nadiren alerjiye yol açabilir.
Yumurta alerjisi, özellikle yumurta ve yumurta içeren gıdaların yaygınlığı nedeniyle yaşamı zorlaştırabilir. Alerji genellikle yumurta beyazındaki proteinlere karşı gelişir; ovalbumin, ovomukoid, ovotransferrin ve lizozim en bilinen alerjenlerdir. Ancak bazı kişilerde yumurta sarısı da alerjik reaksiyona neden olabilir.
Alerjinin belirtileri kişiden kişiye farklılık gösterir. Ciltte kaşıntı, kızarıklık ve döküntü sık görülürken, mide bulantısı, kusma ve ishal gibi sindirim sorunları da yaygındır. Bazı durumlarda solunum güçlüğü, hırıltı ve ciddi alerjik reaksiyonlar, nadiren de olsa anafilaksi görülebilir. Bebeklerde yumurta alerjisi, genellikle ağız çevresinde kızarıklık, şişlik ve kusma ile kendini gösterir. Daha ciddi semptomlar ise nadiren ortaya çıkar.
Alerjinin teşhisinde cilt ve kan testleri kullanılabilir. Gerekli durumlarda, tıbbi gözetim altında yapılan oral gıda testi ile alerjinin şiddeti belirlenir. Hafif alerjik reaksiyonlarda antihistaminik ilaçlar semptomları hafifletebilir, ancak şiddetli reaksiyonlar için epinefrin oto-enjektörü hayat kurtarıcıdır. En etkili yöntem ise yumurta ve yumurta içeren gıdalardan tamamen kaçınmaktır.
Yumurta tüketemeyenler, protein ihtiyaçlarını farklı kaynaklarla karşılayabilir. Bitkisel proteinler arasında baklagiller, tahıllar, soya ürünleri, kuru yemişler ve bitkisel protein tozları bulunur. Hayvansal kaynaklar arasında ise tavuk, hindi, kırmızı et, balık, süt ve süt ürünleri yer alır. Ayrıca yemeklerde ve fırıncılıkta yumurta yerine kullanılabilecek alternatifler de mevcuttur; elma veya muz püresi, chia veya keten tohumu jeli, sirke-karbonat karışımı, tofu, nohut unu ve su karışımı ya da aquafabe gibi malzemeler tariflerde bağlayıcı olarak kullanılabilir.
Yumurta alerjisi olan bireylerin dikkat etmesi gereken en önemli konu, yiyeceklerin içeriğini kontrol etmek ve hazır gıdalardan mümkün olduğunca uzak durmaktır. Etiket okumak ve evde hazırlık yapmak, alerjik reaksiyon riskini azaltmak açısından kritik öneme sahiptir.
