İş hayatında yıllık ücretli izin haklarının kullanımı ve hesaplanması konusunda ezber bozan bir yargı kararı geldi. Milyonlarca işçi ve işvereni yakından ilgilendiren davayı karara bağlayan Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, yıllık izin dönemi içerisine denk gelen hafta tatili günlerinin, toplam yıllık izin süresine dahil edilemeyeceğine hükmetti. İş Kanunu’ndaki hakkı koruma altına alan bu emsal karar, mevcut izin hesaplama yöntemlerini baştan aşağı değiştirecek.
Kağıt Üstünde "İznini Kullandı" Denilen İşçiye Hak Doğdu
Yüksek Mahkeme’nin incelediği somut davada, bir işçinin toplamda 28 günlük yıllık ücretli izin hakkı olduğu saptandı. İşveren tarafından sunulan resmi kayıtlarda işçinin bu izninin tamamını kullandığı iddia edilse de, Yargıtay yaptığı detaylı incelemede kullanılan izin dönemlerinin içerisine toplam 4 gün "hafta tatili" (pazar veya sözleşmeli tatil günü) denk geldiğini belirledi. Kanun gereği bu günlerin yıllık izin havuzundan eksiltilemeyeceğine hükmeden Yargıtay, işçinin gerçekte sadece 24 gün izin kullandığını, dolayısıyla işverenden hâlâ 4 günlük kullanılmamış izin hakkı bulunduğunu tescilledi.
İş Kanunu'nun 56. Maddesi Oldukça Açık
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, verdiği kararın yasal dayanağı olarak 4857 sayılı İş Kanunu'nun 56. maddesini işaret etti. İlgili yasal düzenlemede; "Yıllık ücretli izin günlerinin hesabında izin süresine rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz" hükmünün net bir şekilde yer aldığı hatırlatıldı. Bu doğrultuda, işletmelerin insan kaynakları birimlerinin yıllık izin planlamalarında hafta tatillerini izin süresinin dışında tutması yasal bir zorunluluk haline geldi.
"İzin Kullandırıldı" İspatı Tamamen İşverenin Sorumluluğunda
Emsal kararda dikkat çeken bir diğer hayati başlık ise ispat yükümlülüğü oldu. Yargıtay, işçinin yıllık izinlerini usulüne uygun olarak kullandığını kanıtlama yükünün tamamen işverene ait olduğunu yineledi. İşverenin, imzalı izin defteri veya eş değer yasal belgelerle bu durumu ispat edememesi halinde, sürecin tamamen çalışan lehine yorumlanacağı ifade edildi.
İzin Ücretleri Ne Zaman Nakit Olarak Alınabilir?
Yüksek Mahkeme, hak edilen ancak kullanılmayan yıllık izinlerin doğrudan nakdi bir ücret alacağına dönüşebilmesinin temel şartını da hatırlattı. Alınan karara göre, kullanılmayan izinlerin paraya dönüşebilmesi için iş sözleşmesinin (istifa, fesih veya emeklilik gibi nedenlerle) tamamen sona ermiş olması gerekiyor. İş ilişkisi devam ederken izin hakları sadece izin olarak kullanılabilirken, işten ayrılma durumunda ise bu hesaplanmayan hafta tatili günleri de dahil edilerek ücret olarak talep edilebilecek.
