Manisa’nın Demirci ilçesinde kadınlar, zorlu arazi şartlarında topladıkları çitlembikle aile bütçelerine katkı sağlıyor. Yılda yaklaşık 450 ton toplanan çitlembik, kurutma işleminin ardından Gaziantep’in de aralarında bulunduğu kentlerdeki ilaç ve kozmetik firmalarına gönderiliyor.
Demirci’yi çevreleyen yayla ve kırsal alanlarda kendiliğinden yetişen çitlembik, bölge halkının önemli gelir kaynakları arasında yer alıyor. Eylül ayıyla birlikte yeşil renge dönmeye başlayan çitlembikler, kadınlar tarafından imece usulüyle toplanıyor.
İlçe merkezinin yanı sıra Rahmanlar, Kulalar, Sevinçler, Esenyurt, Mezitler, Boyacık ve Kerpiçlik başta olmak üzere yaklaşık 40 mahallede hasat yapılıyor. Sabahın erken saatlerinde kovalarıyla dağlara çıkan kadınlar, dik yamaçlarda topladıkları çitlembikleri çuvallarla evlerine taşıyor.
Çitlembikler yıkanıp kurutuluyor
Toplanan çitlembikler, yapraklarından ve kırmızı tanelerinden ayrılması için su dolu kazanlarda yıkanıyor. Ardından güneşe serilerek kurutulan ürünün bir bölümü çerez olarak tüketiliyor, bir bölümü ise yağı çıkarılmak ve sanayide kullanılmak üzere satılıyor.
Her yıl yaklaşık 450 ton toplanan çitlembikler, yıkama ve kurutma işlemlerinin ardından İstanbul, Ankara, Gaziantep ve Bursa'daki ilaç ve kozmetik firmalarına gönderiliyor.
78 yaşındaki Zeynep Sönmez yıllardır çitlembik topluyor
Çocukluğundan bu yana dağlarda çitlembik topladığını anlatan 78 yaşındaki çiftçi Zeynep Sönmez, geçmişte ailesiyle topladıkları ürünlerin yağını çıkararak kendi ihtiyaçları için kullandıklarını söyledi.
Sönmez, çocukken annesi ve yengesiyle dağlara gittiklerini belirterek, topladıkları çitlembikleri yıkayıp kuruttuklarını ve öğüterek yağını çıkardıklarını anlattı. Günümüzde ise ürünün büyük bölümünü sattıklarını ifade eden Sönmez, eskiden çitlembik yağını kendileri için kullandıklarını, artık satışın ön plana çıktığını dile getirdi.
Kadınlar aile bütçesine katkı sağlıyor
Rahmanlar Mahallesi'nden Havana Sönmez de sonbaharla birlikte kadınların bir araya gelerek çitlembik topladığını söyledi. Kurutulan ürünün satıldığını veya yağının çıkarıldığını belirten Sönmez, bu sayede kadınların aile bütçesine destek olduğunu kaydetti.
Çitlembiğin yörede çerez olarak tüketildiğini, yağının da yemeklerde kullanıldığını anlatan Sönmez, ürünün geleneksel olarak çeşitli rahatsızlıklara karşı tüketildiğini de aktardı. Çitlembiğin astıma, mide rahatsızlıklarına ve hazımsızlığa iyi geldiğinin söylendiğini belirten Sönmez'in bu ifadeleri, yöredeki geleneksel kullanım ve inanışları yansıtıyor.
