Küresel iklim değişikliğiyle birlikte tarımsal üretimin en büyük tehditlerinden biri haline gelen kuraklığa karşı, Van’dan ezber bozan yerli bir teknoloji hamlesi geldi. İpekyolu ilçesinde yaşayan 22 yaşındaki Nisa Ebeperi ve 20 yaşındaki kardeşi Yusuf Ensar Ebeperi, tarımsal risk yönetimini tamamen dijitalleştiren yenilikçi bir yazılıma imza attı. İki genç girişimcinin geliştirdiği sistem sayesinde, tarım arazilerinin kuraklık durumu artık parsel düzeyinde anlık olarak takip edilebiliyor.
Aydın’daki Zeytin Bahçesinden İlham Aldılar
Projenin doğuş hikayesini ve hedeflerini İhlas Haber Ajansı (İHA) muhabirine anlatan Nisa Ebeperi, Aydın’daki bir akrabalarının zeytin bahçesinde kuraklık nedeniyle yaşanan ciddi verim kaybından etkilendiklerini belirtti. Sezon başında tarım sigortası yaptırılmasına rağmen süreç içinde teknik ve bürokratik mağduriyetler yaşandığını ifade eden Ebeperi, "Bu mağduriyet bizim dönüm noktamız oldu. 'Bir arazinin kuraklık riski önceden öngörülebilir mi? Çiftçiler, bankalar ve sigorta kuruluşları bu riski daha erken ve şeffaf şekilde değerlendirebilir mi?' sorularının peşine düştük. Bu arayışın sonunda 'DryScore' fikrini hayata geçirdik" dedi.
Uydu ve Meteoroloji Verileriyle "Risk Skoru" Hesaplanıyor
Geliştirilen yerli yazılımın çalışma prensibi hakkında da bilgi veren Ebeperi, sistemin tamamen bilimsel ve veri odakli bir altyapıya sahip olduğunu vurguladı. Kuraklığın tarım sektörü için her geçen gün daha maliyetli bir krize dönüştüğünü belirten genç girişimci, süreci şu sözlerle özetledi:
"Geliştirdiğimiz sistemde uydu görüntüleri ve anlık meteorolojik verilerden yararlanıyoruz. Bölgedeki yağış miktarı, ortalama sıcaklık değerleri ve buharlaşma oranları gibi kritik parametreleri gelişmiş algoritmalarla işleyerek her arazinin kendine has 'risk skorunu' hesaplıyoruz. Kullanıcılar, sistem üzerinden harita yardımıyla kendi parsellerini seçerek, saniyeler içinde o araziye ait geçmiş ve mevcut dönem kuraklık analiz raporlarına ulaşabiliyor."
Bankalar ve Sigorta Şirketleri İçin Karar Desteği
Yazılımın sadece çiftçilere değil, tarım ekosisteminin tüm paydaşlarına hitap ettiğini aktaran Nisa Ebeperi, "Amacımız sadece üretim aşamasını kurtarmak değil; bankaların tarımsal kredi süreçlerindeki risk analizlerine, teminat değerlendirmelerine ve sigorta şirketlerinin hasar yönetimi operasyonlarına veri odaklı bir karar desteği sunmak. Sistemimiz şu an aktif olarak kullanıma açıldı ancak küresel ölçeğe taşımak adına geliştirme ve optimizasyon çalışmalarımızı titizlikle sürdürüyoruz" diye konuştu.
Hem Tarımsal Verimliliğe Hem Ekonomiye Katkı
Çiftçilerin sulama planlarını en doğru şekilde optimize etmelerine, toprak yapısına uygun doğru ürün seçimi yapmalarına ve muhtemel hasarları en alt düzeye indirmelerine olanak tanıyan yazılım, dijital tarım uygulamalarını Anadolu'nun her köşesine yaymayı hedefliyor. Projelerinin tarımsal verimliliği artıracağına, yerel ekonomiye ve gıda güvenliğine stratejik bir katkı sunacağına inanan Ebeperi kardeşler, bu yerli yazılımın ulusal düzeyde yaygınlaşması adına ilgili bakanlıklar, kurum ve kuruluşlar tarafından desteklenmesini talep ediyor.
