Şeker fiyatlarındaki yüzde 11,9'luk artış dikkat çekerken tahıl, yağ, et ve süt ürünlerinde de yükseliş yaşandı.
FAO tarafından açıklanan verilere göre, gıda ürünlerinin uluslararası fiyatlarındaki aylık değişimi takip eden Gıda Fiyat Endeksi, ağustosta bir önceki aya göre yüzde 1,9 artarak 133,3 puana yükseldi.
Böylece endeks Kasım 2022'den bu yana en yüksek seviyesini gördü. Küresel gıda fiyatları geçen yılın aynı dönemine göre ise yüzde 2,5 arttı. Buna karşın endeks, Rusya-Ukrayna Savaşı'nın başlamasının ardından Mart 2022'de ulaştığı tarihi rekorun yaklaşık yüzde 17 altında kaldı.
İklim ve savaşlar fiyatları yukarı çekti
Olumsuz hava koşulları, Orta Doğu'daki çatışmalar ve Karadeniz'de yaşanan lojistik sorunlar, temel gıda ürünlerindeki fiyat artışının başlıca nedenleri arasında gösterildi.
FAO Başekonomisti Maximo Torero, ağustos ayındaki yükselişe ilişkin, "Ağustos ayında küresel gıda fiyatlarında yaşanan artış, risk priminin gıda piyasalarına geri döndüğüne dair ciddi bir uyarıdır. İklim şokları, jeopolitik gerilimler ve bozulan ticaret lojistiği bir araya gelerek arz beklentilerini daraltıyor" değerlendirmesinde bulundu.
Avrupa'da etkili olan aşırı sıcakların mısır ve şeker pancarı hasadının yanı sıra hayvansal üretimi de olumsuz etkilediği belirtildi. Asya'da ise El Nino'nun pirinç, palm yağı ve şeker üretimi üzerindeki etkisine ilişkin endişeler arttı.
Karadeniz'de devam eden çatışmalar tahıl sevkiyatlarını olumsuz etkilerken, ABD-İran geriliminin de küresel gübre akışını zorlaştırdığı kaydedildi.
Şekerde yüzde 11,9'luk sert yükseliş
Ağustos ayında FAO'nun tahıl, bitkisel yağlar, şeker, et ve süt ürünleri alt endekslerinin tamamında artış yaşandı.
Tahıl Fiyat Endeksi temmuz ayına göre yüzde 2,2 yükseldi. Karadeniz'deki lojistik sorunların etkisiyle buğday fiyatlarında yüzde 2,6 artış kaydedildi. ABD ve Avrupa Birliği'ndeki kuraklık ile Hürmüz Boğazı kaynaklı girdi tedariki endişeleri nedeniyle mısır fiyatları da yüzde 2,5 yükseldi.
Ayın en dikkat çekici artışı ise şekerde görüldü. FAO Şeker Fiyat Endeksi ağustosta yüzde 11,9 yükseldi. Avrupa Birliği'nde şeker pancarı veriminin düşeceği beklentisi, El Nino'nun Asya'daki üretime yönelik oluşturduğu risk, Brezilya'da üretimin azalması ve Hindistan'ın ham şeker ithalatına ilişkin kararı yükselişte etkili oldu.
Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi yüzde 1,1, Et Fiyat Endeksi yüzde 1,0 ve Süt Ürünleri Endeksi yüzde 2,3 arttı.
Tahıl üretimi beklentisi aşağı çekildi
FAO, Tahıl Arz ve Talep Özeti Raporu'nda 2026 yılına ilişkin küresel tahıl üretimi tahminini de aşağı yönlü revize etti.
Küresel tahıl üretimi tahmini bir önceki aya göre 3,4 milyon ton azaltılarak 2 milyar 980 milyon tona indirildi. Yeni tahmin, 2025 rekoltesinin yüzde 2 altında kalmasına rağmen tarihin en büyük ikinci tahıl hasadına işaret ediyor.
