Çalışma hayatında fiziksel veya ruhsal sağlığını kaybederek meslekte kazanma gücünün en az %60'ından mahrum kalan sigortalılar için sosyal güvenlik sistemi erken emeklilik kapısını açıyor. SGK Başuzmanı İsa Karakaş’ın aktardığı bilgilere göre, basit rahatsızlık beyanları kabul edilmeyip durumun tam teşekküllü tıbbi raporlarla belgelenmesi gerekiyor. Süreçte nihai karar yetkisi doğrudan SGK Sağlık Kuruluna ait bulunuyor. Başta kanser olmak üzere organ yetmezliği, kalp rahatsızlıkları, verem ve ağır psikiyatrik vakalar maluliyet kararı verilen başlıca hastalık grupları arasında yer alıyor.
Başkasının Bakımına Muhtaç Olanlara Özel İstisna
Malulen emekli olabilmek için temel kural olarak 10 yıllık sigortalılık geçmişi ve en az 1800 gün prim ödenmiş olması isteniyor. Ancak günlük yaşamını tek başına sürdüremeyecek derecede ağır hasta ve başkasının bakımına muhtaç olanlar için mevzuat dev bir esneklik sağlıyor. Bu durumdaki vatandaşlarda 10 yıllık sigortalılık süresi şartı tamamen kaldırılarak yalnızca 5 yıllık (1800 gün) prim ödemesiyle aylık bağlanabiliyor. Başvuru esnasında kişinin mevcut işinden ayrılmış olması, iş yerini kapatması ve Bağ-Kur üyelerinin SGK’ya hiçbir prim borcunun bulunmaması şart koşuluyor.
Memurlar İçin Esnek Kurallar Ve İzin Süreleri
Devlet memurları (4/1-c) açısından ise mevzuat farklı alternatifler sunuyor. Çalışma gücünü %60 kaybeden ya da vazifesini yapamayacak duruma gelen memurlar; yazılı talepte bulunarak istifa etmiş sayılabileri veya engel teşkil etmeyen başka bir göreve nakledilebiliyor. Hastalık raporlarında ise kanser, verem ve akıl hastalıklarında izin süresi 18 ay, diğer hastalıklarda 12 ay olarak uygulanıyor. Kesin tedavisi imkânsız hastalıklarda ise sıhhi izin süresinin bitmesi beklenmeden SGK tarafından doğrudan maluliyet kararı verilebiliyor.
