Zonguldak'ta İbrahim Fikri Anıl Ortaokulu öğrencileri, hava kirliliğiyle mücadele amacıyla sokak lambalarına entegre edilebilen hava temizleme sistemi geliştirdi. Avrupa Birliği destekli "Black Sea Basin Airquest" (Karadeniz Havzası Hava Sorunu) yarışması kapsamında hazırlanan proje, enerji tasarrufu sağlarken zararlı gazları filtreleyerek temiz hava koridorları oluşturmayı hedefliyor.
Fen Bilimleri Öğretmeni Murat Kara danışmanlığında hazırlanan projede 8. sınıf öğrencileri Yusuf Doruk ve Deha Eren Örenli ile 6. sınıf öğrencileri Atabey Arın Kesik ve Bade Angın görev aldı. Öğretmen Murat Kara, öğrencilerin fikir aşamasından üretime kadar sürecin tamamında aktif rol üstlendiğini belirterek, bu çalışmaların problem çözme becerisi, yabancı dil kullanımı ve uluslararası iş birliği açısından önemli kazanımlar sağladığını söyledi.
Projeye ilişkin bilgi veren Yusuf Doruk, Dünya Sağlık Örgütü ve resmi hava kalitesi verilerini inceleyerek Zonguldak'taki hava kirliliğini çıkış noktası olarak belirlediklerini ifade etti. Sokak lambalarının mevcut altyapısını kullanarak ekonomik, hızlı ve alan tasarrufu sağlayan bir çözüm geliştirdiklerini dile getirdi.
Sistemin teknik yapısını anlatan Deha Eren Örenli ise tasarımın foto direnç sayesinde gün ışığına göre otomatik çalıştığını, hibrit enerji sistemiyle öncelikle güneş enerjisinden faydalandığını, ihtiyaç halinde ise şehir elektriğine geçtiğini belirtti. Gaz sensörüyle hava kalitesini sürekli ölçen sistemin, kirli havayı HEPA filtreden geçirerek temizlediğini kaydetti.
Projede kullanılan filtre sisteminin geliştirilmesiyle ilgili bilgi veren Atabey Arın Kesik, HEPA filtrenin tutamadığı gazlar için karbon fiber filtre eklediklerini ve bu sayede sigara dumanı gibi zararlı gazların da filtrelenebildiğini söyledi.
Temiz hava koridorları oluşturmayı amaçladıklarını ifade eden Bade Angın ise sistemin yaklaşık 8 metrelik alanı temizleyebildiğini belirterek, hava kirliliğinin yoğun olduğu bölgelerde daha sık aralıklarla kurulacak sistem sayesinde vatandaşlar için daha sağlıklı yaşam alanları oluşturmayı hedeflediklerini dile getirdi.
