Kastamonu Üniversitesi akademisyenleri, Kastamonu ormanlarında yetişen kanlıca, ayı ve reishi başta olmak üzere çeşitli mantarların doğal bileşenlerinden yararlanarak güneş kremi geliştirdi. Üç yıllık çalışma sonucunda ortaya çıkarılan SPF 25+ güneş kremi, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillendi.
Kastamonu Üniversitesi Fen Fakültesi Kimya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Temel Kan Bakır ile Orman Fakültesi Doğa Koruma ve Biyoçeşitlilik Yönetimi Bölümü Başkan Yardımcısı Dr. Öğretim Üyesi Mertcan Karadeniz tarafından geliştirilen ürün, sentetik UV filtreleri kullanılmadan doğal içeriklerle hazırlandı.
Mantarların doğal antioksidan ve biyoaktif bileşenlerinden yararlanılan krem, güneşin zararlı ışınlarına karşı koruyucu etki sağlamasının yanı sıra antioksidan özellik taşıyor. Ürünün hassas ciltler için de uygun bir seçenek olarak öne çıktığı belirtildi.
“3 yılın sonunda patentimizi aldık”
Dr. Öğretim Üyesi Mertcan Karadeniz, doğal ürünlere yönelik ilginin arttığını belirterek güneş kremlerinde kullanılan kimyasal maddelerin yerine mantar ekstratlarından yararlanma fikriyle çalışmaya başladıklarını söyledi.
Çalışmanın herhangi bir proje desteği olmadan kendi imkanlarıyla yürütüldüğünü belirten Karadeniz, üç yılın sonunda güneş kremi projesinin patentini aldıklarını ifade etti.
Yaklaşık 28 faktör koruma sağlandı
Güneş kreminde kullanılabilecek mantar türlerini belirledikten sonra bu mantarların doğadan toplandığını ve laboratuvar ortamında özlerinin çıkarıldığını anlatan Karadeniz, elde edilen özlerin krem oluşturma aşamalarından geçirildiğini söyledi.
Patent başvurusunun Lactarius Deliciosus (kanlıca) mantarının 25 faktör güneş kremi olarak kullanımı üzerine yapıldığını belirten Karadeniz, yalnızca mantar ekstratı kullanılarak yaklaşık 28 faktör civarında koruyuculuk sağlandığını ifade etti.
“Doğamızdaki şifayı halkımıza sunmaya çalışıyoruz”
Kastamonu’nun doğal zenginliklerinden ilham aldıklarını belirten Karadeniz, bölgede ayı, kanlıca ve reishi gibi çok sayıda mantar türünün yetiştiğini söyledi.
Bu mantarlardan elde edilecek ürünlerle topluma fayda sağlamayı amaçladıklarını ifade eden Karadeniz, prototip ürünün üretimi için birçok firmayla görüşmelerin sürdüğünü aktardı.
“Literatürde ilk ve tek”
Prof. Dr. Temel Kan Bakır ise yıllardır mantarlar üzerine araştırmalar yaptıklarını belirterek, mantarların güçlü doğal antioksidan bileşikler barındırdığını ifade etti.
Araştırmalar sırasında bu fenolik bileşiklerin UV dalga boyunda 250 ile 400-450 nanometre arasında aktif olduğunun görüldüğünü belirten Bakır, bunun güneş bariyeri olarak kullanılıp kullanılamayacağı üzerine çalışma yaptıklarını söyledi.
Güneş kremlerinde fiziksel ve kimyasal bariyerlerin kullanıldığını belirten Bakır, çalışmalarının temel amacının doğal bir içerikten yararlanarak UV bariyeri oluşturmak olduğunu ifade etti.
Mantarlarla güneş kremi üretimine ilişkin literatürde benzer bir çalışmaya rastlamadıklarını belirten Bakır, “Yaptığımız ürün, bizim gözlemlediğimiz literatürler arasında ilk ve tek” dedi.
Hedef SPF 50+
Mevcut SPF 25+ koruma seviyesini daha da yükseltmek için çalışmaların sürdüğünü belirten Bakır, yalnızca doğal mantar ekstratı kullanıldığında yaklaşık 15-20 faktör düzeyine ulaşılabildiğini, krem içerisindeki destekleyicilerle koruma seviyesinin 25+ faktöre çıkarıldığını söyledi.
Bakır, devam eden çalışmalarla ürünün 50+ faktör seviyesine çıkarılabileceğini ifade etti.
Kastamonu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Hamdi Topal da çalışmanın üniversitenin bilimsel üretim, toplumsal fayda ve sürdürülebilirlik anlayışının bir yansıması olduğunu belirterek, sağlık ve kozmetik alanında değer üreten projeleri desteklemeye devam edeceklerini söyledi.
