PALMET Gaz Grubu bünyesinde Gaziantep ve Kilis’e doğal gaz dağıtım hizmeti veren GAZDAŞ Gaziantep’in EPDK desteğiyle yürüttüğü yaklaşık 4,5 milyon TL bütçeli Ar-Ge projesi kapsamında geliştirilen servis vanası, doğal gaz şebekelerinde kullanılan geleneksel pirinç vanalara yerli alternatif olarak üretildi.
GAZDAŞ Gaziantep Bakım, Onarım, Otomasyon ve Ölçüm Müdürü Serkan Uçar tarafından geliştirilen proje kapsamında servis vanası tamamen plastik ve yüksek performanslı kompozit malzemeler kullanılarak yeniden tasarlandı.
Doğal gaz dağıtım şebekelerinin kritik parçalarından biri olan servis vanalarında uzun yıllardır ağırlıklı olarak pirinç malzeme kullanılıyor. Metal vanalarda zaman içerisinde karşılaşılabilen korozyon, sızdırmazlık performansındaki değişimler ve montaj sırasında yaşanan operasyonel güçlükler ise yeni bir tasarım geliştirilmesinin önünü açtı.
Metal kullanılmadan üretildi
Proje kapsamında geliştirilen yerli servis vanasında hiçbir metal malzemeye yer verilmedi. Yüksek performanslı kompozit malzemelerden üretilen vana, bağlantı sistemiyle de mevcut ürünlerden ayrılıyor.
Özel sıkı geçme bağlantı sistemi sayesinde elektrofüzyon veya alın kaynağı gerektirmeyen ürün, Ø20 ve Ø32 çapındaki PE doğal gaz borularına ilave ekipmana ihtiyaç duyulmadan monte edilebiliyor.
Vanada üç kademeli sızdırmazlık sistemi, yüksek mukavemetli conta mekanizması ve çeyrek turda açma-kapama sistemi bulunuyor. PE boru, regülatör ve servis kutularıyla uyumlu şekilde tasarlanan ürünün, saha çalışmalarında montajı kolaylaştırması ve işletme verimliliğini artırması amaçlanıyor.
Eksi 30 dereceden 70 dereceye kadar test edildi
Yerli servis vanasının geliştirme aşamasında bilgisayar destekli mühendislik analizleri ve ileri seviye mekanik simülasyonlardan yararlanıldı.
Gerçekleştirilen analizlerde ürünün eksi 30 ile artı 70 derece arasındaki sıcaklıklarda ve 15 bar çalışma basıncında yapısal dayanım gösterdiği belirlendi.
Servis vanası daha sonra bağımsız akredite laboratuvarlarda iç ve dış sızdırmazlık, tork, mekanik dayanım ve performans testlerinden geçirildi. İlgili standartlar kapsamında gerçekleştirilen testleri başarıyla tamamlayan ürün belgelendirildi.
Aralık 2025'ten bu yana sahada deneniyor
Laboratuvar sürecinin ardından yerli servis vanası gerçek doğal gaz dağıtım şebekelerinde de denemeye alındı.
Ürün, Aralık 2025'ten itibaren PALMET Gaz Grubu'nun doğal gaz dağıtım bölgelerinde gerçek işletme koşullarında test edildi. Saha uygulamalarından elde edilen sonuçların laboratuvar testlerini doğruladığı ve ürünün uzun süreli kullanım açısından yüksek performans ortaya koyduğu belirtildi.
Geliştirilen vananın kullanılan malzeme, bağlantı yöntemi ve tasarım özellikleriyle doğal gaz dağıtım altyapılarındaki mevcut servis vanalarından ayrıldığı kaydedildi.
Seri üretim için hazırlıklar sürüyor
Türkiye'de her yıl yaklaşık 1 milyon yeni doğal gaz abonesinin sisteme dahil olması, servis vanalarına yönelik ihtiyacı da artırıyor. Yeni binaların yanı sıra kentsel dönüşüm kapsamında yenilenen servis hatları da bu ekipmanlara yönelik talebin önemli bölümünü oluşturuyor.
Seri üretim hazırlıkları devam eden yerli doğal gaz servis vanasının önümüzdeki dönemde Türkiye genelindeki doğal gaz dağıtım şebekelerinde kullanılması hedefleniyor.
Gaziantep'te geliştirilen ürünün ilerleyen süreçte uluslararası doğal gaz altyapı projelerine de taşınması ve Türkiye'de geliştirilen yerli bir enerji teknolojisi olarak yurt dışı pazarlarda yer alması amaçlanıyor.
Yaklaşık 4,5 milyon TL'lik Ar-Ge yatırımıyla ortaya çıkan proje, doğal gaz altyapısında kullanılan kritik ekipmanların yerli mühendislik ve teknolojiyle geliştirilmesi açısından da önem taşıyor.
