Aylık 60 bin ton çöpün işlendiği tesiste, 9 milyon kilovatsaat elektrik üretilerek yaklaşık 40 bin konutun enerji ihtiyacı karşılanıyor.
Avrupa Birliği destekli çevreci yatırım
Gaziantep Büyükşehir Belediyesi tarafından, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı ve İller Bankası iş birliğiyle, Avrupa Birliği fonları kullanılarak hayata geçirilen Mekanik Biyolojik Ayrıştırma Tesisi, Bağlarbaşı Mahallesi yakınlarında 2022 yılında hizmete alındı. Tesise her gün kent genelinden yaklaşık 2 bin ton, aylık ise 60 bin ton evsel atık kabul ediliyor.
Toplanan çöpler, tesiste önce türlerine ardından boyutlarına göre ayrıştırılıyor ve sistemli bir işlem sürecinin ardından enerjiye dönüştürülüyor.
Metan gazı bertaraf ediliyor, enerjiye dönüştürülüyor
Gaziantep Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı Gazişehir Enerji A.Ş. Tesis Müdürü Şerif Yakut, tesisin çevresel önemine dikkat çekti. Yakut, karbondioksitten 25 kat daha tehlikeli olan metan gazının atmosfere salınmasının engellendiğini belirterek, “Tesisimizde saatte yaklaşık 7 bin 500 metreküp metan gazını ve açığa çıkan çöp gazını bertaraf ediyoruz. Bu gazları enerjiye dönüştürerek hem doğayı koruyoruz hem de elektrik üretiyoruz” dedi.
Çöpten gelen enerji şebekeye aktarılıyor
Tesiste elde edilen çöp gazı, gaz motorları aracılığıyla elektrik enerjisine dönüştürülüyor. Üretilen aylık 9 milyon kilovatsaat elektrik, 6,5 kilometrelik enerji nakil hattı üzerinden sistem şebekesine aktarılıyor. Bu miktar, yaklaşık 40 bin konutun aylık elektrik ihtiyacını karşılayacak seviyede bulunuyor.
Elektrik üretiminin yanı sıra tesisin ortaya çıkardığı atık ısı da değerlendiriliyor. Bu ısıyla, tesise yakın alanda kurulan seralarda çilek ve domates üretimi yapılıyor.
Atıklar ekonomiye kazandırılıyor
Yakut, tesisin döngüsel ekonomi açısından Gaziantep için büyük önem taşıdığını vurgulayarak, “Gelen atıkların hiçbirini zayi etmiyoruz. Organik atıkları enerjiye, ayrıştırılan diğer malzemeleri ise çimento sektörüne alternatif yakıt ve hammadde olarak kazandırıyoruz. Çöp olarak görülen şeylerin aslında ekonomi için ne kadar değerli olduğunu bu tesis açıkça ortaya koyuyor” ifadelerini kullandı.
Tesiste yapılan işlemler sonucunda kent genelinden gelen atıkların yaklaşık yüzde 30’unun yeniden ekonomiye kazandırıldığı belirtildi.
Çevre ve eğitim odaklı yaklaşım
Tesisin sadece enerji üretimiyle sınırlı kalmadığını aktaran Yakut, düzenli depolama sahalarının yaşanabilir hale getirildiğini ve okul öğrencilerine yönelik uygulamalı eğitimler düzenlendiğini söyledi. Öğrencilere atıkların geri dönüşüm süreci yerinde anlatılarak çevre bilinci kazandırılması hedefleniyor.
Atık ısıdan tarımsal üretime
Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin’in çevreye duyarlı yaklaşımı doğrultusunda yürütülen çalışmalarla, metan gazlarının atmosfere ulaşması engellenirken, ortaya çıkan atık ısı tarımsal üretimde kullanılıyor. Böylece hem çevre korunuyor hem de enerji ve tarım birlikte desteklenmiş oluyor.
Gaziantep’teki Mekanik Biyolojik Ayrıştırma Tesisi, çöpten enerji üretimiyle çevreyi koruyan, ekonomiye katkı sunan ve sürdürülebilir şehircilik adına örnek gösterilen projeler arasında yer alıyor.
