Homo sapienslerin geçmişi yaklaşık 209 bin yıl öncesine uzanırken, insanlığın yerleşik hayata geçtiği ilk şehirlerin tarihi 12 bin yıl öncesine dayanıyor. Neolitik Çağ’la birlikte tarımı öğrenen insanlar, kalıcı yerleşimler kurdu. Bu kentlerden bazıları binlerce yıl boyunca varlığını koruyarak günümüze kadar ulaşmayı başardı.
Neolitik Çağ’la birlikte yerleşik hayata geçen insanlığın kurduğu ilk kentler arasında Türkiye’den iki şehir de yer aldı. Binlerce yıllık geçmişiyle dikkat çeken bu kadim yerleşimler, arkeolojik bulgular ve tarihsel kayıtlarla insanlık tarihine ışık tutuyor. Listede yer alan şehirler, tarımın başlaması, kent kültürünün oluşması ve medeniyetlerin doğuşuna ev sahipliği yapmalarıyla öne çıkarken, Gaziantep, sahip olduğu Dülük Antik Kenti ile dünyanın en eski yerleşimleri arasında gösterilen kentlerden biri oldu.
Dünyanın bilinen en eski şehri: Eriha
Dünyanın en eski şehirleri arasında ilk sırada Eriha (Filistin) yer alıyor. Yaklaşık 11 bin yıllık bir geçmişe sahip olduğu tahmin edilen kent, Yahudilerin kutsal kitabında “Palmiye Ağaçları Şehri” olarak anılıyor.
Eriha, 1517–1918 yılları arasında Osmanlı İmparatorluğu’na bağlı kaldı. 1994 yılından itibaren ise Filistin toprakları içinde yer aldı. Kentte bulunan Hişam Sarayı, bölgenin en önemli tarihi yapıları arasında gösteriliyor. Ürdün Nehri’ne yakın bir konumda kurulan Eriha, insanlık tarihinin en eski yerleşimlerinden biri olarak kabul ediliyor.
Ortadoğu ve çevresinde kadim kentler
İlk yerleşimlerin yoğunlaştığı bu coğrafyada birçok tarihi şehir bulunuyor. Kerkük (Irak), Biblos (Lübnan), Şam (Suriye), Susa (İran) ve Feyyum (Mısır), dünyanın en eski şehirleri arasında yer alan önemli merkezler olarak biliniyor.
Türkiye’den iki şehir listede yer alıyor
Türkiye de dünyanın en eski yerleşimlerine ev sahipliği yapan ülkeler arasında bulunuyor. Yapılan arkeolojik çalışmalar, ülkemizde bazı kentlerin tarihinin binlerce yıl öncesine uzandığını ortaya koyuyor.
Çatalhöyük: Neolitik Çağ’ın izleri Konya’da
Konya sınırları içerisinde yer alan Çatalhöyük’te, M.Ö. 7400 yılına tarihlenen yerleşim katmanları tespit edildi. Doğu ve Batı olmak üzere iki ayrı höyükten oluşan alanda, doğu bölümünde Neolitik Çağ, batı bölümünde ise Kalkolitik Çağ yerleşimleri bulunduğu belirlendi.
Türkiye’nin en önemli arkeolojik miraslarından biri olan Çatalhöyük, 2012 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne dahil edildi.
Dülük: Gaziantep’in binlerce yıllık geçmişi
Gaziantep’in en eski antik yerleşimi olan Dülük, Hititler dönemine uzanan tarihiyle dikkat çekiyor. Yaklaşık 6 bin 700 yıllık bir geçmişe sahip olan Dülük’te, Bakır Çağı’na ait eserler gün yüzüne çıkarıldı.
Aynı bölgede, bilinen en eski matematiksel işlemlere dair bulguların da tespit edildiği belirtiliyor. Gaziantep’in simgelerinden biri olan Gaziantep Kalesi ise 6. yüzyılda Romalılar tarafından restore edildi.
