Tarihi livas ve kastel sistemi, yer altındaki tüneller ve su yolları şehrin bilinmeyen yüzünü ortaya koyarken, uzun kaçış tünellerine ilişkin iddialar ise hâlâ kesin olarak doğrulanmış değil.
Gaziantep'te nesilden nesile aktarılan "Antep'in altı üstünden daha kalabalık" sözü, şehrin yer altındaki tarihi yapılarıyla yeniden merak konusu oldu. Gaziantep Kalesi'nin altından başlayıp kilometrelerce uzandığı öne sürülen tüneller yıllardır efsanelere konu olurken, yapılan araştırmalar kentin altında gerçekten geniş bir yer altı ağı bulunduğunu ortaya koyuyor.
Gaziantep'in Altında Tarihi Bir Yer Altı Ağı Bulunuyor
Uzmanlara göre Gaziantep'in altında bulunan boşluklar rastgele oluşmuş mağaralardan ibaret değil. Yüzyıllar önce inşa edilen livas ve kastel sistemi sayesinde şehir, gelişmiş bir yer altı su ağına kavuştu.
Kayacık bölgesinden başlayarak Suburcu, Kalealtı ve Tabakhane'ye kadar uzanan bu tüneller, suyun şehrin farklı noktalarına ulaştırılmasını sağlıyordu. Bugün de bu yapıların önemli bir bölümü ayakta kalmayı sürdürüyor.
Kale'den Dülük'e Uzanan Tünel İddiası Kanıtlandı mı?
Gaziantep'te en çok anlatılan efsanelerden biri de Gaziantep Kalesi'nden giren bir kişinin Dülük ya da Çıksorut'tan çıkabileceği yönündeki rivayetler.
Tarihçiler, kalenin savunma amacıyla kullanılan yer altı geçitlerine sahip olduğunu kabul ediyor. Özellikle Antep Savunması sırasında bazı su yolları ve geçişlerin mühimmat ile yaralıların taşınmasında kullanıldığı biliniyor.
Ancak Gaziantep Kalesi ile Çıksorut ya da Dülük arasında kesintisiz uzanan bir tünelin varlığına ilişkin bugüne kadar resmi olarak doğrulanmış veya haritalandırılmış bir bulgu bulunmuyor. Buna rağmen kentte yaşayan birçok kişi, çocukluk yıllarında bu tünellerin oldukça uzun olduğunu gördüklerini anlatmayı sürdürüyor.
Evlerin Altından Geçen Su Yolları
Gaziantep'in tarihi su sistemi yalnızca çeşmeleri beslemekle kalmıyordu. Geçmişte bazı evlerin bodrumlarından livaslara inilerek su temin edildiği biliniyor. Bu yönüyle yer altı ağı, günlük yaşamın önemli bir parçası olarak kullanıldı.
Bugün Pişirici Kasteli ve Kozluca Kasteli gibi tarihi yapılar ziyaretçilere açık durumda. Bu alanlar, Gaziantep'in yer altındaki mühendislik mirasını yakından görme fırsatı sunuyor.
Gizemini Koruyan Bölümler Hâlâ Var
Belediyeler tarafından yürütülen restorasyon ve temizlik çalışmalarıyla yer altı ağının bazı bölümleri gün yüzüne çıkarılmış olsa da, sistemin tamamı henüz ortaya çıkarılmış değil. Uzmanlar, Gaziantep'in altında keşfedilmeyi bekleyen yeni geçitler ve galerilerin bulunabileceğini belirtirken, Kale'den Dülük'e uzandığı söylenen efsanevi tünelin varlığı ise şimdilik halk arasında anlatılan güçlü bir rivayet olmayı sürdürüyor.
