Çok sayıda evi su basarken ağaçlar devrildi, çatılar uçtu ve araçlar zarar gördü. Alleben Deresi taşarken, Olimpik Havuz’un çatısının çökmesi üzerine kurs sırasında bina tahliye edildi. Yollarda mahsur kalan araçlar ve hasar gören binalar nedeniyle ekipler sahada çalışma başlatırken, yaşananlar “süper hücre” olarak bilinen güçlü fırtına sistemini yeniden gündeme getirdi.
Süper Hücre Nedir?
Süper hücre, kendi içerisinde sürekli bir rotasyon (dönme) hareketi olan, şiddetli rüzgar, dolu, yoğun yağış ve hatta bazen tornadolara neden olabilen büyük ölçekli bir fırtınadır. Atmosferin yukarı seviyelerindeki açısal rüzgârın yön değişiminin fazla olduğu aşırı termodinamik kararsızlığa bağlı olarak dikey rüzgârların fazla olduğu bölgelerde ortaya çıkan kuvvetli bir gök oran biçimidir. Oraj adı verilen gök gürültülü-fırtınanın ‘süper hücre’, ‘bora hattı’, ‘çoklu hücre’ ve ‘tek hücre’ olmak üzere dört alt sınıfa sahiptir. Süper hücre, bunlar arasında en nadir olanıdır.
Süper hücre yağışı, kısa sürede çok yüksek miktarda yağışın düşmesiyle karakterize edilen şiddetli bir hava olayıdır. Genellikle gök gürültülü sağanak şeklinde görülür ve beraberinde dolu, ani su baskınları ve bazı durumlarda hortum oluşumu gibi etkiler getirebilir. Yağışın yoğunluğu ve ani başlaması, şehir yaşamını kısa sürede olumsuz etkileyebilir.
Süper Hücre Nasıl Oluşur?
Süper hücre fırtınalarının oluşumu için atmosferde belirli koşulların aynı anda gerçekleşmesi gerekir.
Süper hücreler genellikle ciddi hava değişikliklerinin olduğu bölgelerde, özellikle sıcak ve nemli hava tabakalarının daha soğuk hava katmanlarıyla karşılaştığı bölgelerde meydana gelir. Bu durum, yüzeydeki sıcak ve nemli hava ile üst seviyelerdeki soğuk hava arasındaki sıcaklık farkından kaynaklanan güçlü bir yukarı doğru hava akımının oluşmasına neden olur. Havanın yükselmesiyle birlikte, bu akım sürekli bir rotasyon hareketi kazanabilir ve bu, süper hücrenin karakteristik dönel hareketini başlatır.
Süper Hücre Yağışının Özellikleri
Süper hücre fırtınaları, uzun süre etkili olabilen, iç yapısı oldukça organize ve dönen hava akımı içeren sistemlerdir. En dikkat çekici özelliklerinden biri, dar alanlarda çok şiddetli etkiler yaratırken birkaç kilometre ötede etkisiz olabilmesidir. Ayrıca hızlı gelişip kısa sürede maksimum şiddetine ulaşabilmesi nedeniyle öngörülmesi zor ve riskli hava olayları arasında yer alır.
Gaziantep’te Süper Hücre Yağışı Neden Etkili Oldu?
Meteorolojik değerlendirmelere göre Gaziantep'te son günlerde etkili olan sıcak hava ile üst atmosferdeki serin hava arasındaki farkın artması, süper hücre oluşumu için uygun bir ortam oluşturdu. Ayrıca rüzgar kesmesinin de yüksek olması, fırtınanın kısa sürede güçlenmesine neden oldu. Bu nedenle Gaziantep’te görülen yağış sistemi, sıradan bir sağanak yerine süper hücre karakteri taşıyan bir fırtınaya dönüştü.
