Pazaryeri şimdiki et halinin bulunduğu Zincirli Bedesten’de kurulmuştu. Herkes burada halı, kilim, yatak. yorgan gibi en lüzumlu eşyalarını satıyor ve bunun parasıyla bulurlarsa yiyecek bir şeyler alıyorlardı.
Sokaklarda dilenciler çoğalmıştı. Fakat hiçbir dilenci para kabul etmiyor. Hayatını daha birkaç gün idame ettirebilmek için yiyecek bir şey istiyordu.
Bu muhasarada hayvanlar da insanlar gibi açtı. Yazıcık semtinde gece abdest bozmaya çıkan bir çocuk aç bir köpeğin taarruzuna uğramış, Feryadına koşan annesi çocuğunu parçalanmış bulmuştu.
Bu açlığın derecesini anlatabilmek için bir vaka daha zikretmeden geçemeyeceğim: Kanunusani'nin (Ocak 1921 ) son günlerinde idi. Odun Pazarı'nda ölmüş bir at leşi atılmıştı. Leşin başına biriken kadınlar bunu paylaşmak için birbirleriyle boğuşmakla beraber beş dakika içinde elleriyle parçalamışlar ve leşi bitirmişlerdi..
(Ali Nadi Ünler)
Resim Doç.Dr.Halil İbrahim Yakar Antep Savunması Askeri İaşe Defterleri.Açlığın günlüğü
600 Ermeni tarafından 2 gecede kazılan siper ve hendek
Fransız İşgal Kuvvetleri Komutanı Albay Abadi'nin "Türk Verdünü Gaziantep" kitabında şöyle diyor :
-Türk mahallesinin doğu ve batı cephesi 600 ermeni tarafından iki gecede taştan yapılan iki büyük duvar vasıtasıyla Firzon Öksüzler Yurdu'na (Mardintepe'de eski Ermeni yetim okulu) bağlanmıştı.
Fransız kıt'aları tarafından işgal olunan yerler müdafaa edilir hale geldi.
Mıntıka kumandanlığı karargahı,iki büyük BİRLEŞME HENDEĞİ ile Amerikan Koleji'ne ,Türk Hastanesine (Amerikan hastanesinin güneyindeki Memleket Hastanesi) ve Öksüzler Yurduna bağlandı.
Kaynak : Fransız İşgal Kuvvetleri Komutanı Albay Abadi'nin "Türk Verdünü Gaziantep" adlı kitabından alınmıştır.
Fotoğraf : Amerikan Koleji ana giriş kapısından başlayan siperi Kazan Ermeniler
İngilizler
Antep şehrini işgal eden İngiliz işgal kuvvetlerini; 5.İngiliz Tümeninin ,3. Süvari Tugayı,bir istihkâm müfrezesi, bir batarya ve bir otomobilli ağır makineli tüfek kıtaları oluşturmaktaydı.
İngiliz kuvvetleri, Antep’e hâkim bir mevkide bulunan Amerikan Koleji’ni işgal ederek koleje yerleşmişlerdir. Bir İngiliz albay ile Binbaşı Mils, Antep Hükümet Konağına gelerek Antep Mutasarrıfı Celal Bey ile bir görüşme yapıp, Antep’e gelme sebeplerini açıkladılar.
Bu görüşmede, “Halep’te fazla asker ve hayvanları bulunduğu için kışı çıkarmak ve iaşe temini maksadıyla geldikleri ve bu hareketlerinin işgal mahiyetinde olmadığı” İngilizlerin şehre gelme sebepleri arasında gösterilmiştir.
Antep Harbi Gazilerinden Çınarlı ( Arıburnu ) Cephesi Komutanı
KARTAL BEY
Kartal Bey, 1875 yılında Kilis'te doğdu. Asıl adı Mehmet Zühdü olup, Kartal kod adıdır. 1902 yılında Asteğmen olarak Halep'te görev yapmıştır. I. Dünya Savaşında ise Yüzbaşı olarak savaşa katılmıştır.
Kilis işgal edilence; Mustafa Kemal O'nu Kilis, Antep Maraş Urfa, Halep Müfreze Kumandanı olarak görevlendirmiştir. Kilis'te Kuvva-i Milliye'nin örgütlenmesinde büyük katkıları olmuştur. Kartal Bey daha sonra Mustafa Kemal'in emriyle Antep'te işgal birlikleri ile savaşmıştır.
Kurtuluş Savaşından sonra Gümrük Güvenlik kuruluşunda çalışmış yakalandığı verem hastalığına yenik düşmüştür.
