Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile yükseköğretim sisteminde tarihi nitelikte yeni düzenlemeler hayata geçirildi.
Kabul edilen dev kanun paketiyle; öğrencilere af hakkından vakıf üniversitelerine yönelik yaptırımlara, para karşılığı akademik çalışma yaptırılmasına verilen adli cezalardan yurt dışı kampus açma yetkisine kadar pek çok kritik adım atıldı.
Öğrenci Affı ve İkinci Sınav Hakları Yürürlükte
Yayımlanan kanun kapsamındaki en dikkat çekici düzenlemelerden biri üniversitelerden ilişiği kesilen öğrencileri ilgilendiren af kararı oldu. Terör, kasten öldürme, cinsel saldırı, uyuşturucu ve sahte belge gibi ağır suçlardan mahkûm olanlar hariç tutulmak üzere; her ne sebeple olursa olsun ilişiği kesilen veya kayıt yaptırmayan adaylara 4 ay içinde başvurmaları şartıyla 2026-2027 eğitim-öğretim yılında geri dönme imkânı sağlandı. Öte yandan azami öğrenim süresi sonundaki intörn eğitimi hariç son sınıf öğrencilerine başarısız oldukları tüm dersler için iki ek sınav veya tekrar hakkı tanındı.
Parayla Tez Yazdıranlara ve Yazanlara Ağır Adli Cezalar
Akademik dürüstlüğü korumaya yönelik son derece sert yaptırımlar mevzuata girdi. Ücretli veya ücretsiz olarak kişisel emeği dışında başkasına tez, makale, kitap yazdıran veya proje yaptıran kişilerin akademik unvanları ve diploma dereceleri geri alınarak üniversite öğretim mesleğinden çıkarılmaları hükme bağlandı.
Bu çalışmaları para karşılığı yapan, yaptıran veya aracılık eden şahıslara ise 5 bin günden 20 bin güne kadar ağır adli para cezaları uygulanması kararlaştırıldı. Sahte diploma düzenleyenlerin ve mevzuata aykırı korsan yükseköğretim kurumu açanların da hapis cezasıyla yargılanması sağlandı.
Vakıf Üniversitelerine Yeni Dereceli Yaptırım Mekanizması
Vakıf yükseköğretim kurumlarının mevzuata aykırı işlem ve fiillerine karşı kademeli ceza ve yaptırım sistemi kuruldu. İhlalin ağırlığına göre uyarma, yeni program açma taleplerinin askıya alınması, öğrenci kontenjanının düşürülmesi, faaliyet izninin geçici olarak durdurulması ve nihai olarak faaliyet izninin tamamen kaldırılması adımları getirildi.
Kaynakların amacı dışında kullanılması, reklam sınırlarının aşılması, asgari Ar-Ge bütçesinin ayrılmaması gibi durumlar yaptırım gerekçeleri arasına alındı.
Tıpta Yan Dal Uzmanlarına Döner Sermaye Müjdesi
Düzenlemeyle tıp alanındaki uzman öğretim elemanlarının haklarında da iyileştirmeler yapıldı. Tıpta uzmanlık mevzuatına göre yan dal uzmanlığı bulunan öğretim üyeleri ile yan dal eğitimi alan araştırma görevlilerinin döner sermaye tavan oranları artırıldı.
Ayrıca devlet üniversitelerinde çalışmış ve 67 yaşını doldurmuş tıp/diş hekimliği uzmanı öğretim üyelerine ihtiyaç duyan üniversitelerde sözleşmeli olarak yeniden çalışabilme imkânı sunuldu.
Türk Üniversitelerine Yurt Dışında Kampüs Açma Yetkisi
Yeni kanunla devlet yükseköğretim kurumlarına Cumhurbaşkanı kararıyla yurt dışında yerleşke, akademik birim ve program açma yetkisi verildi. Yurt dışı birimlerinde görev yapacak akademik ve idari personelin istihdamı, ücretleri ve çalışma usullerine dair süreçlerin Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Strateji ve Bütçe Başkanlığının görüşü doğrultusunda esnekleştirilmesi sağlandı.
