Büyükşehirlerdeki barınma maliyetleri tırmanırken, apartman ve site aidatları bazı bölgelerde kira bedellerine ulaştı. Bu durum yasal haklar konusunu tekrar gündeme getirdi
Yasal sınırlar oldukça net. Mevzuata göre bina için yapılan her masraf kiracıdan talep edilemiyor. Yatırım ve işletme giderleri arasındaki farkın tam bilinmemesi, kiracıların haksız ödemeler yapmasına yol açabiliyor.
İstanbul'da 117 Bin Kişi Taşındı
Son araştırmalar, İstanbul özelindeki barınma krizinin ulaştığı tabloyu ortaya koyuyor. Sadece geçen yıl içerisinde 117 bini aşkın vatandaş, altından kalkılamaz hale gelen aidat ve kira fiyatları yüzünden yaşadığı semti ya da şehri değiştirdi. Özellikle sabit gelirli aileler, aidatların kontrolsüz bir şekilde artması karşısında çaresiz kalarak daha ekonomik bölgelere göç etmek durumunda kalıyor.
Bakan Kurum'dan Enflasyon Sınırı Uyarısı
Site aidatlarına yönelik artan şikayetler neticesinde yönetim şirketleri incelemeye alındı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, konuya dair yaptığı değerlendirmede aidat artışlarının enflasyon oranını aşmaması gerektiğine dikkat çekti. Bakanlığın, fahiş zamları ve haksız kazançları engellemek amacıyla site yönetimleri üzerindeki denetimlerini artırarak sürdürdüğü kaydedildi.
Mülk Sahibinin Karşılaması Gereken Giderler
Yasal düzenlemelere göre gayrimenkulün ana yapısına ve demirbaşlarına ilişkin masraflar doğrudan ev sahibine ait. Kiracıların cebinden çıkmaması gereken, sehven ödenmesi halinde ise kiradan düşülebilecek temel harcama kalemleri şu şekilde sıralanıyor:
Asansör ve merkezi ısıtma sistemlerinde yapılan parça değişimleri ile köklü yenilemeler.
Çatı onarımları, dış cephe boyası ve mantolama işlemleri.
Binayı depreme karşı güçlendirme maksadıyla yürütülen çalışmalar.
Jeneratör ve hidrofor gibi demirbaş niteliği taşıyan cihazların yenilenme masrafları.
Ek bina yapımı veya sosyal tesis inşası gibi yatırıma yönelik maliyetler.
Zorunlu Deprem Sigortası (DASK) ve emlak vergisi ödemeleri.
Aidat Dökümlerini İncelemek Önem Taşıyor
Sektör temsilcileri, ay sonlarında gelen aidat makbuzlarının kalem kalem kontrol edilmesi gerektiği yönünde uyarıyor. Kiracı yasal olarak yalnızca temizlik, elektrik ve personel maaşı gibi fiilen faydalandığı hizmetlerin karşılığını ödemekle yükümlü tutuluyor. Binanın değerini artıran kalıcı yatırımların aidat ekstresine yansıtılması durumunda ev sahibiyle iletişime geçilmesi veya hukuki hakların aranması, gereksiz harcamaların önüne geçilmesini sağlıyor.
