Arabuluculuk Sisteminin Amacı Tartışma Yarattı
SGK Başuzmanı İsa Karakaş, arabuluculuk sisteminin işçi ve işveren arasındaki uyuşmazlıkların mahkemeye taşınmadan, tarafların özgür iradesiyle çözülebilmesi amacıyla oluşturulduğunu belirtti.
Ancak bazı işverenlerin bu sistemi çalışanların haklarını sınırlandırmak için kullandığını savunan Karakaş, uygulamanın son dönemde “hak kaybı aracı” haline getirildiğini ifade etti.
Karakaş, özellikle işten çıkarmayla aynı gün gerçekleştirilen arabuluculuk görüşmelerinin çalışanlar üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu kaydetti.
Yargıtay ‘Jet İmza’ Yöntemine Geçit Vermedi
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin verdiği kararda, işçinin işten çıkarıldığı gün arabuluculuk sürecine dahil edilmesinin “özgür irade” ilkesine aykırı olduğuna dikkat çekildi. Kararda, arabuluculuk mekanizmasının çalışanların ileride dava açmasını engellemek amacıyla kullanılmasının hukuken kabul edilemeyeceği vurgulandı.
Karakaş, yüksek mahkemenin kararını değerlendirirken, “Kamuoyunda ‘jet arabuluculuk’ olarak bilinen yöntem, Yargıtay denetiminden geçemedi” ifadelerini kullandı.
Sağlık Sorunu Yaşayan İşçinin İmzası Tartışma Yarattı
Dosyaya konu olayda, bir fabrikada 6 yıldan uzun süredir çalışan üretim işçisinin sağlık problemleri gerekçe gösterilerek işten çıkarıldığı belirtildi. İşçinin ağır anksiyete ve depresyon tedavisi gördüğü, kullandığı ilaçlar nedeniyle sağlıklı değerlendirme yapamayacak durumda olduğu kaydedildi.
İddialara göre işçi, iş sözleşmesinin feshedildiği gün arabulucunun ofisine götürüldü ve alacaklarının ödeneceği söylenerek çeşitli belgeler imzalatıldı. Ancak işçiye yapılan ödemenin kıdemine kıyasla oldukça düşük kaldığı öne sürüldü.
Mahkeme: “Düşünmesi İçin Süre Tanınmadı”
İş Mahkemesi, işçinin işten çıkarıldığı gün arabuluculuk masasına oturtulmasının sağlıklı bir müzakere ortamı oluşturmadığına hükmetti. Mahkeme kararında, işçiye düşünme süresi verilmediği, sürecin işverenin yönlendirmesiyle başlatıldığı ve işçiye yasal haklarının üzerinde makul bir menfaat sunulmadığı tespitlerine yer verildi.
Mahkeme, bu gerekçelerle imzalatılan arabuluculuk tutanaklarının geçersiz olduğuna karar verdi.
İstinaf Ve Yargıtay Kararı Onadı
İşverenin istinaf başvurusu da Bölge Adliye Mahkemesi tarafından reddedildi. İstinaf incelemesinde, işçinin ağır ilaç kullanımı nedeniyle bilincinin zayıf olduğu ve işverenin işçinin içinde bulunduğu durumdan yararlandığı kanaatine varıldı.
Dosyanın temyiz incelemesini yapan Yargıtay 9. Hukuk Dairesi de yerel mahkeme ve istinaf kararlarını hukuka uygun buldu. Böylece, işten çıkarıldığı gün arabuluculuk anlaşması imzalatılan işçiler açısından emsal oluşturacak karar kesinleşmiş oldu.
Kararın ardından değerlendirmede bulunan İsa Karakaş, “Çalışanların tazminat ve işçilik alacakları usulsüz yöntemlerle ortadan kaldırılamaz” dedi.
Kaynak: Türkiye Gazetesi
