Türkiye'de milyonlarca çalışan için önemli güvencelerden biri olan kıdem tazminatı konusunda birçok kişinin bilmediği detaylar bulunuyor. Genel uygulamada kıdem tazminatı, iş sözleşmesinin belirli nedenlerle sona ermesi halinde ödeniyor.
Ancak bazı durumlarda çalışanlar kendi istekleriyle işten ayrılsalar bile kıdem tazminatı almaya hak kazanabiliyor.
Özellikle emeklilik için yaş şartını bekleyen çalışanlar, gerekli prim gününü ve sigortalılık süresini tamamladıktan sonra bu imkândan faydalanabiliyor.
Emeklilik Şartını Tamamlayanlar Yararlanabiliyor
Çalışanların kıdem tazminatı alarak işten ayrılabilmesi için emeklilik açısından yaş dışındaki koşulları yerine getirmesi gerekiyor.
Bu kapsamda gerekli prim günü ve sigortalılık süresini tamamlayan kişiler, emeklilik yaşını beklerken iş sözleşmesini sonlandırıp kıdem tazminatını talep edebiliyor.
Ancak uygulanacak şartlar, kişinin ilk sigortalı olduğu tarihe göre değişiklik gösteriyor.
1999 Öncesi Sigortalılarda 3 Bin 600 Gün Şartı
8 Eylül 1999 ve öncesinde ilk kez sigortalı olan çalışanların kıdem tazminatı alabilmesi için iki temel şart bulunuyor.
1999 Öncesi Sigortalılarda 3 Bin 600 Gün Şartı
8 Eylül 1999 ve öncesinde ilk kez sigortalı olan çalışanların kıdem tazminatı alabilmesi için iki temel şart bulunuyor.
Buna göre çalışanların en az 15 yıllık sigortalılık süresini ve 3 bin 600 prim gününü tamamlaması gerekiyor.
Bu koşulları sağlayan kişiler kendi isteğiyle işten ayrılsa da kıdem tazminatı hakkını elde edebiliyor.
1999-2008 Arasında Sigortalı Olanlara İki Seçenek
9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında ilk kez sigortalı olan çalışanlar için farklı kriterler uygulanıyor.
Bu gruptaki çalışanlar ya 7 bin prim gününü tamamlayarak ya da 25 yıllık sigortalılık süresiyle birlikte 4 bin 500 prim gününü doldurarak kıdem tazminatı alabiliyor.
Bu şartları yerine getiren çalışanlar emeklilik yaşını beklerken işten ayrılma hakkına sahip oluyor.
2008 Sonrası Sigortalılarda Prim Günü Esas Alınıyor
1 Mayıs 2008 sonrasında ilk kez sigortalı olan çalışanlar için sigortalılık süresi şartı aranmıyor.
Bu dönemde belirleyici kriter prim günü sayısı olarak öne çıkıyor. İlk işe giriş tarihine göre gerekli prim günü sayısı 4 bin 600 ile 5 bin 400 arasında değişiyor.
Prim Günleri Kademeli Olarak Artıyor
2008 yılında ilk kez sigortalı olan çalışanlar için gerekli prim günü 4 bin 600 olarak uygulanıyor.
2009 yılından itibaren ise her yıl için bu sayı 100 gün artırılıyor. 2016 yılı ve sonrasında ilk kez sigortalı olan çalışanların kıdem tazminatı alabilmesi için 5 bin 400 prim gününü tamamlaması gerekiyor.
Başvuru Öncesi SGK Yazısı Alınmalı
Kıdem tazminatı alarak işten ayrılmak isteyen çalışanların öncelikle Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan emeklilik için yaş dışındaki şartları tamamladıklarını gösteren belgeyi almaları gerekiyor.
Bu belgeyle işverene başvuran çalışanlar, yasal koşulları taşımaları halinde kıdem tazminatlarını talep edebiliyor.
