Dünya genelinde her yıl 2 milyon 600 binden fazla kişiye akciğer kanseri tanısı konulurken, hastalık kansere bağlı ölümlerin başlıca nedenleri arasında yer almaya devam ediyor. Sigara, hastalığın gelişimindeki en önemli risk faktörü olarak öne çıkarken, son yıllardaki veriler kadınlarda görülen vakalara da dikkat çekiyor.
Dünya çapında kadınlarda meme kanserinin ardından en sık görülen ikinci kanser konumunda bulunan akciğer kanseri, Türkiye’de de yakından takip ediliyor. Sağlık Bakanlığı’nın ulusal kanser kayıtlarına göre kadınlarda akciğer kanseri görülme sıklığı 2014 yılında yüz binde 8,7 iken 2018 yılında yüz binde 10,9’a yükseldi. Bu değişim, dört yıllık dönemde yaklaşık yüzde 25’lik artışa karşılık geliyor.
Göğüs Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Erkan Kaba, hastalığın çoğu zaman ileri evrelere kadar belirti göstermeden ilerleyebildiğine dikkat çekerek, “Dolayısıyla 50 yaşın üzerinde olan ve en az 20 yıl boyunca günde bir paket sigara öyküsü bulunan kadınların düşük doz bilgisayarlı tomografiyle akciğer kanseri taraması yaptırmaları önerilmektedir” dedi.
Kadın Ve Erkekler Arasındaki Makas Daralıyor
Akciğer kanseri dünya genelinde halen erkeklerde daha sık görülse de bazı ülkelerde kadın ve erkekler arasındaki fark giderek azalıyor.
American Cancer Society verilerine göre ABD’de 2026 yılında yaklaşık 229 bin 410 yeni akciğer kanseri vakası bekleniyor. Vakaların yaklaşık 110 bin 910’unun erkeklerde, 118 bin 500’ünün ise kadınlarda görülmesi öngörülüyor.
Bununla birlikte kadınlarda akciğer kanserinin dünyanın her bölgesinde artış gösterdiğini söylemenin bilimsel açıdan doğru olmadığı belirtiliyor. ABD’de hastalığın görülme sıklığı her iki cinsiyette de azalırken 2013-2022 dönemindeki yıllık düşüş erkeklerde yaklaşık yüzde 3, kadınlarda ise yüzde 1,3 olarak kaydedildi. Kadınlardaki düşüşün daha yavaş gerçekleşmesinde sigaraya başlama ve bırakma eğilimlerinin erkeklere kıyasla daha geç ortaya çıkmasının etkili olduğu değerlendiriliyor.
Genç Kadınlardaki Veriler Dikkat Çekiyor
Akciğer kanserine ilişkin dikkat çeken sonuçlardan biri de genç yaş gruplarında ortaya çıktı. ABD’de gerçekleştirilen geniş çaplı bir araştırmada 35-54 yaş grubundaki kadınlarda akciğer kanseri görülme sıklığının aynı yaş grubundaki erkekleri geçtiği belirlendi.
Genç kadınlarda ortaya çıkan bu farklılığın nedenleri henüz kesin olarak açıklanabilmiş değil. Sigaranın yanı sıra çevresel maruziyetler ile biyolojik ve genetik farklılıkların hastalığın gelişimindeki olası etkileri araştırılıyor.
En Büyük Risk Faktörü Sigara
Kadınlarda akciğer kanseri açısından en önemli önlenebilir risk faktörlerinin başında sigara geliyor. American Cancer Society'nin 2026 verilerine göre kadınlardaki akciğer kanseri vakalarının yaklaşık yüzde 84’ü sigara kullanımıyla ilişkilendiriliyor.
Prof. Dr. Kaba, hastalıktan korunmanın en etkili yollarından birinin sigaraya hiç başlamamak olduğunu belirtirken, sigara kullanan kişilerin ise bırakmasının önemine dikkat çekiyor.
Sigara İçmeyenler De Risk Altında
Akciğer kanseri yalnızca sigara kullanan kişilerde görülmüyor. Pasif sigara dumanının yanı sıra hava kirliliği, radon, asbest ve mesleki kanserojenlere maruz kalmak da hastalığın gelişimine katkıda bulunabilecek faktörler arasında gösteriliyor.
Prof. Dr. Kaba, “Pasif sigara dumanı, hava kirliliği, radon, asbest ve diğer mesleki kanserojenler de akciğer kanserinin gelişimine katkıda bulunabilmektedir. Bunun yanı sıra biyolojik ve genetik farklılıkların da özellikle kadınlarda akciğer kanseri riskini etkileyebileceği düşünülmektedir. Ancak bu ilişkinin altında yatan mekanizmalar henüz tam olarak açıklığa kavuşmuş değildir” dedi.
Hiç sigara kullanmamış kadınların da risk altında olabileceğine işaret eden Kaba, “Bu nedenle ‘sigara kullanmıyorum, dolayısıyla akciğer kanseri olmam’ düşüncesi doğru değildir. Ayrıca, korunma açısından kişinin yalnızca kendisinin sigara içmemesi yeterli değildir; evde ve çalışma ortamında pasif sigara dumanına maruz kalmaması da önemlidir” uyarısında bulundu.
Bu Belirtileri Göz Ardı Etmeyin
Uzun süre devam eden veya niteliğinde değişiklik meydana gelen öksürük, kanlı balgam, nefes darlığı ve göğüs ağrısı akciğer kanserinin belirtileri arasında bulunuyor. Ses kısıklığı, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, nedeni açıklanamayan kilo kaybı, iştahsızlık ve halsizlik de dikkat edilmesi gereken belirtiler arasında gösteriliyor.
Ancak hastalığın erken döneminde herhangi bir belirti ortaya çıkmayabileceğine dikkat çeken Prof. Dr. Kaba, “Burada asıl önemli nokta, erken evre akciğer kanserinin çoğu zaman hiçbir belirti vermeden ilerlemesidir. Bu nedenle belirtilerin ortaya çıkmasını beklemek, erken tanı açısından doğru değildir” diye konuştu.
Şikayet Olmasa Da Tarama Önemli
Erken tanı, akciğer kanserinde uygulanacak tedaviyi ve hastanın yaşam şansını önemli ölçüde etkileyebiliyor. Bu nedenle özellikle yaş ve sigara kullanımına bağlı risk faktörleri bulunan kadınların herhangi bir şikayet yaşamamalarını gerekçe göstererek kontrollerini ihmal etmemeleri gerekiyor.
Yüksek risk grubunda düşük doz bilgisayarlı tomografiyle gerçekleştirilen taramaların önemine işaret eden Prof. Dr. Kaba, “50 yaşın üzerinde olan ve en az 20 yıl boyunca günde bir paket sigara öyküsü bulunan kadınların yılda bir kez düşük doz bilgisayarlı tomografiyle taranması, akciğer kanserinin erken saptanmasında kilit rol oynamaktadır” bilgisini verdi.
Erken Tanı Tedavide Şansı Artırıyor
Akciğer kanserinde uygulanacak tedavi hastalığın türü, evresi, moleküler özellikleri ve hastanın genel sağlık durumu dikkate alınarak belirleniyor. Erken evredeki küçük hücreli dışı akciğer kanserinde temel tedavi seçeneklerinden biri cerrahi olurken, uygun hastalarda robotik cerrahi gibi minimal invaziv yöntemlerden de yararlanılabiliyor.
Tedavide gelinen noktaya ilişkin Prof. Dr. Kaba, "Cerrahinin yanı sıra kemoterapi, radyoterapi, immünoterapi ve hedefe yönelik tedaviler de uygulanmaktadır. Günümüzde erken evrede tespit edilen akciğer kanserinde tam şifa mümkün olabilmektedir. Son yıllarda özellikle immünoterapi ve moleküler hedefli tedavilerdeki gelişmeler sayesinde ileri evre hastalarda dahi umut vadeden sonuçlar elde edilmektedir." ifadelerini kullandı.
Kaynak: Habertürk
