Bakanlık harekete geçti
İçişleri Bakanlığı, change araç şebekelerine karşı ülke genelinde geniş çaplı operasyon başlattı. İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya, Ankara merkezli 10 ilde düzenlenen operasyonlarda 35 şüphelinin yakalandığını, bunlardan 10’unun tutuklandığını açıkladı.
Yerlikaya’nın paylaştığı verilere göre, 1 Ocak - 30 Eylül 2025 tarihleri arasında yürütülen operasyonlarda toplam 407 şüpheli yakalanırken, 160’ı tutuklandı, 104 kişi hakkında ise adli kontrol uygulandı. Yılın ilk 9 ayında 495 vatandaşın change araç mağduru olduğu tespit edildi.
Depremzede araçlar da dolandırıcılıkta kullanıldı
Bakanlığın açıklamasının ardından Osmaniye’de yapılan bir başka operasyonda, depremde zarar gören araçların change işlemlerinde kullanıldığı ortaya çıktı.
‘Change Oto’ organizatörü olduğu belirlenen Y.Ç., depremde pert olan araçların şasi numaralarını değiştirerek piyasaya sürdüğü gerekçesiyle tutuklandı.
Uzmandan uyarı: “Vatandaşın anlaması zor”
RS Oto Ekspertiz Genel Müdürü Erkan Çalışkan, change araç mağduriyetinin en çok bilinçsiz alım-satımlar sırasında yaşandığını söyledi. Çalışkan, “Bir aracın şasi veya motor numarası başka bir araca aktarıldığında, kimliği değiştirilmiş yeni bir araç ortaya çıkar. Bu durum, çalıntı araçların sahte belgelerle trafiğe çıkarılmasına neden oluyor” dedi.
Çalışkan, vatandaşların bunu doğrudan fark etmesinin neredeyse imkânsız olduğunu belirterek, “Bu tür işlemler ancak yetkin ekspertiz firmaları tarafından tespit edilebilir. Çünkü bu firmalar, sadece aracın fiziksel şase numarasına değil, aynı zamanda aracın beyninde kayıtlı olan elektronik şase numarasına da bakar” diye konuştu.
“Şase kontrolü yeterli değil”
Uzman Çalışkan, sadece şase numarasının incelenmesinin yeterli olmadığını da vurguladı:
“Aracın üretim yılı ile üzerindeki parçaların tarihleri uyuşmuyorsa, bu durum ciddi bir şüphe oluşturur. Örneğin ruhsatta 2014 yazarken, araçta 2013 tarihli parçalar varsa, change ihtimali yüksektir.”
Resmî sorgulama tek başına yeterli değil
Vatandaşların sadece e-Devlet veya Emniyet sistemlerinden sorgulama yaparak bu tür işlemleri tespit etmesinin zor olduğunu belirten Çalışkan, “Aracın satın alınmadan önce götürüldüğü ekspertiz firması mutlaka araştırılmalı. Güvenilir olmayan yerlerde yapılan kontroller, dolandırıcıların işine yarıyor” uyarısında bulundu.
Change araç satın alanlar için büyük risk
Kimliği değiştirilmiş araç satın alan vatandaşlar hem maddi hem de hukuki olarak zor durumda kalabiliyor.
Çalışkan, “Bu tür araçlar tespit edildiğinde, satış zinciri baştan sona incelenir. Aracın kimde change işlemi gördüğü bulunursa, o kişiler ciddi para ve hapis cezalarıyla karşılaşabilir” ifadelerini kullandı.
“Teknolojik çözüm şart”
Çalışkan, change araç sorununa kalıcı çözüm bulunması için devletin, üretici firmaların ve distribütörlerin ortak hareket etmesi gerektiğini vurguladı.
“Blokzincir veya dijital kimlikleme sistemleri, bu alanda faydalı olabilir. Ancak köklü bir yasal düzenleme yapılmadan bu sorun tamamen ortadan kalkmaz.”
Güven sorunu büyüyor
Change araç vakalarının artması, ikinci el piyasasında güveni ciddi biçimde zedeliyor.
Çalışkan, “Bu olaylar, ikinci el araç piyasasında alıcıların güvenini sarsıyor. Vatandaşlar artık ekspertiz yaptırmadan araç almaya çekiniyor. Dolandırıcılıkların önüne geçilmesi için profesyonel ekspertiz firmalarının rolü çok önemli” dedi.
Kaynak: Hürriyet/Bigpara
