İndirim sezonu öncesi mağazalar ve e-ticaret siteleri cazip kampanyalarla tüketiciyi alışverişe davet ederken, uzmanlar yanıltıcı indirim yöntemlerine karşı dikkatli olunması gerektiğini vurguladı. Ticaret Bakanlığı da gerçeği yansıtmayan indirim reklamları ve kampanyalara yönelik denetimlerini sıklaştırdı.
"Yüzde 50 + Yüzde 20" Hesabına Dikkat
Bakanlığın denetimlerinde özellikle "yüzde 50 + yüzde 20 + yüzde 10" gibi üst üste uygulandığı izlenimi verilen indirimlerin tüketiciyi yanılttığı belirlendi. Ayrıca reklamlarda tüm ürünlerde indirim varmış gibi gösterilip, dipnotlarda çok sayıda ürünün kampanya dışında bırakıldığı tespit edildi.
Denetimlerde kampanya başlangıç ve bitiş tarihlerinin belirtilmemesi, okunması güç küçük puntolu açıklamalar ve sadakat kartlarına özel indirimlerde referans fiyatların gerçeğe aykırı şekilde yüksek gösterilmesi de öne çıkan usulsüzlükler arasında yer aldı.
"Yüzde 50'den Başlayan" İfadesi Yanıltabiliyor
Tüketici Hakları Derneği Başkanı Ergün Kılıç, son dönemde indirim kampanyalarına ilişkin şikâyetlerin arttığını belirterek, özellikle "yüzde 50'den başlayan" gibi ucu açık ifadelerin tüketiciyi yanlış yönlendirebildiğini söyledi.
Kılıç, mağazalarda ve internet sitelerinde yer alan "son gün", "son 2 ürün" gibi acele ettirmeye yönelik ifadelerin de ihtiyaç dışı alışverişe neden olabildiğini ifade etti.
Tüketicilerin alışverişe çıkmadan önce ihtiyaç listesi hazırlamasının gereksiz harcamaların önüne geçeceğini vurgulayan Kılıç, kampanyaların mutlaka resmi internet sitelerinden kontrol edilmesini önerdi.
Tüketicinin Bilmesi Gereken Haklar
Uzmanlar, kampanya dönemlerinde tüketicilerin etiketlerde yer alan "seçili ürünlerde", "en fazla", "başlayan fiyatlarla" gibi ifadeleri dikkatle incelemesi gerektiğini belirtiyor.
Kasada farklı bir fiyatla karşılaşılması halinde ise tüketicinin lehine olan fiyatın uygulanması gerekiyor. Satıcının bunu kabul etmemesi durumunda fiş ve etiketin fotoğrafı çekilerek Ticaret İl Müdürlüğü'ne şikâyette bulunulabiliyor.
Hak kaybı yaşayan vatandaşlar ayrıca Ticaret Bakanlığı'nın ALO 175 Tüketici Danışma Hattı'ndan da destek alabiliyor.
Yanıltıcı Reklamlara Milyonluk Cezalar
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında yanıltıcı reklam yapan firmalara ağır yaptırımlar uygulanıyor. Reklamın yayınlandığı mecraya göre idari para cezaları 99 bin 339 liradan başlayıp yaklaşık 39,9 milyon liraya kadar çıkabiliyor.
Ticaret Bakanlığı, geçen yıl "Efsane Kasım" ve "Şahane Cuma" gibi kampanyalara ilişkin incelemelerde 12,9 milyon lira idari para cezası uygularken, 2024 yılında kasım indirimleri nedeniyle toplam 19,6 milyon lira, 2023'ün ilk 11 ayında ise yanıltıcı reklamlara 92,5 milyon lira ceza kesmişti.
