FİSA Çocuk Hakları Merkezi, 2026 yılının yaz aylarında çocukların yaşam hakkı ihlallerine ilişkin hazırladığı bilgi notunu yayımladı. “Türkiye’de Çocuğun Yaşam Hakkı İhlalleri” başlıklı çalışmada, haziran-ağustos döneminde en az 239 çocuğun önlenebilir nedenlerle hayatını kaybettiği belirtildi.
Yerel ve ulusal internet medyası, Türkiye İnsan Hakları Vakfı (TİHV) Dokümantasyon Merkezi bültenleri ile İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi verilerinin taranmasıyla hazırlanan çalışmada, ulaşılan rakamların sınırlı kaynaklara dayandığına dikkat çekildi. FİSA, gerçek sayının daha yüksek olabileceğini bildirdi.
Merkez ayrıca kesinleşmemiş bilgi ve istatistiklerin “iddia” niteliğinde değerlendirildiğini, yeni bilgiler ve yargı kararları doğrultusunda verilerin güncellendiğini kaydetti.
Gaziantep İkinci Sırada Yer Aldı
Rapora göre hayatını kaybeden 239 çocuğun 174’ü oğlan, 60’ı kız çocuğuydu. Beş çocuğun ise kimlik bilgilerine ulaşılamadı.
Çocuk ölümleri Türkiye'nin 63 ilinde kayıtlara geçti. En fazla ölüm 18 çocukla Urfa’da görülürken, Urfa’yı 12 çocukla Gaziantep ve 10 çocukla Diyarbakır takip etti.
Kamu Hizmetlerinden Yararlanırken 14 Çocuk Öldü
Yaz aylarında kamu kurumlarında veya kamu görevlilerinin eylem ya da ihmalleriyle bağlantılı olaylarda en az 14 çocuk hayatını kaybetti.
Çocuklardan beşi sağlık hizmetlerinden yararlanırken, dördü spor ve kültürel etkinlikler sırasında, üçü yerel yönetim hizmetlerinden yararlanırken, ikisi ise sınır geçişi sırasında yaşamını yitirdi.
FİSA’nın çalışmasında, devletin düzenleme ve denetleme yoluyla yaşam hakkı ihlallerini önleme yükümlülüğünü yerine getirmediği belirtilen alanlarda ise en az 225 çocuğun hayatını kaybettiği kaydedildi.
İş Cinayetleri 44 Çocuğu Hayattan Kopardı
Haziran, temmuz ve ağustos aylarında en az 44 çocuk iş cinayetlerinde yaşamını yitirdi.
Bunların 36’sının çalışırken hayatını kaybeden çocuk işçiler olduğu belirtildi. Üç çocuk meslek lisesi, iki çocuk ise Mesleki Eğitim Merkezi (MESEM) stajı kapsamında iş yerinde bulunuyordu. Beş çocuk mevsimlik tarım işçisi olarak çalışırken hayatını kaybetti. Ölen çocuk işçilerden en az dördünün mülteci olduğu aktarıldı.
Çocukların işçi olarak çalışmadığı ancak bulundukları iş yerlerinde gerekli önlemlerin alınmaması sonucu meydana gelen olaylar da ayrı değerlendirildi. Bu kapsamda sekiz çocuğun yaşamını yitirdiği bildirildi.
Baraj, Nehir Ve Kanallarda 44 Çocuk Boğuldu
Kentsel ve kırsal açık alanlarda meydana gelen olaylarda toplam 46 çocuk hayatını kaybetti. Bu çocukların 44’ünün baraj, nehir, gölet, açık su alanları ve çoğunlukla Devlet Su İşleri’ne (DSİ) ait sulama kanallarında boğulduğu kaydedildi.
Adana, Urfa, Kahramanmaraş, Diyarbakır, İzmir, Van ve Aydın da sulama kanallarında çocuk ölümlerinin kayıtlara geçtiği iller arasında yer aldı.
Ev Kazalarında 28 Çocuk Yaşamını Yitirdi
Ev içindeki fiziksel güvenlik sorunları ve kazalar nedeniyle en az 28 çocuk hayatını kaybetti.
Çocukların 20’si, ağırlıklı olarak açık pencere ve balkonlardan olmak üzere yüksekten düşme sonucu yaşamını yitirdi. Raporda ayrıca altı çocuğun elektrik veya yüksek gerilim çarpması, dört çocuğun yangın, bir çocuğun ise zehirlenme nedeniyle hayatını kaybettiği belirtildi.
“Diğer ihmaller” başlığı altında da 10 çocuk ölümü kayıtlara geçti. Bunlardan beşinin turizm tesislerinde meydana geldiği bildirildi.
Trafik Kazalarında 57 Çocuk Öldü
Raporda öne çıkan başlıklardan biri de trafik kazaları oldu. Yaz boyunca trafik kazaları nedeniyle 57 çocuk hayatını kaybetti.
Ölümlerin araç çarpması, motosiklet ve bisiklet kazaları, traktör kazaları ile araçların içerisinde meydana gelen olaylar sonucu gerçekleştiği belirtildi.
Şiddet Sonucu Sekiz Çocuk Hayatını Kaybetti
FİSA’nın verilerine göre en az sekiz çocuk şiddet sonucu yaşamını yitirdi. Bu ölümlerin beşi akran şiddeti, ikisi çocuk cinayeti, biri ise toplumsal cinsiyet temelli şiddet sonucu meydana geldi.
Vakaların aile içinde, akranlar arasında, kamusal alanlarda ve çocukların gündelik yaşamlarını sürdürdükleri ortamlarda gerçekleştiği kaydedildi.
Beş Çocuğun Ölümü İntihar Olarak Kaydedildi
Medyaya yansıyan sınırlı sayıdaki habere dayanan çalışmada, yaz aylarında en az beş çocuğun intihar sonucu hayatını kaybettiği belirtildi.
Bireysel silahlanmayla bağlantılı olaylarda ise en az dört çocuk yaşamını yitirdi. Bu olayların evlerde bulunan ruhsatlı veya ruhsatsız silahların ateş alması ya da kamusal alanlarda açılan ateş sonucunda meydana geldiği aktarıldı.
En Az 19 Göçmen Ve Mülteci Çocuk Öldü
Medya izleme çalışmasına göre yaz döneminde en az 19 göçmen ve mülteci çocuk yaşamını yitirdi.
Bu çocukların dördü iş cinayetlerinde, üçü trafik kazalarında, üçü ev içi güvenlik ve ev kazalarında, ikisi açık alanlarda meydana gelen olaylarda, ikisi ise sınır geçişi sırasında hayatını kaybetti.
Diğer ölümler ise yangın, şüpheli ölüm, afet, iş yeri kazası ve yerel yönetim hizmetleri kategorilerinde kayıtlara geçti.
FİSA Çocuk Hakları Merkezi, hazırladığı rapor ve bilgi notlarıyla çocukların “önlenebilecekken önlenmeyen” yaşam kayıplarını görünür hale getirmeyi ve merkezi ile yerel yönetimleri çocukların yaşam hakkını korumaya yönelik yükümlülüklerini yerine getirmeye çağırmayı amaçladığını belirtti.
