Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan 2025 Yılı Hava Kalitesi Bülteni’nde Gaziantep’e ilişkin dikkat çeken sonuçlar yer aldı. Kentin farklı noktalarında yapılan ölçümlerde özellikle havadaki toz ve küçük parçacıkları ifade eden PM10 değerlerinin yüksekliği öne çıktı.
Türkiye’de PM10 için uygulanan yıllık sınır değer, bir metreküp havada 40 mikrogram olarak belirlenmiş durumda. Gaziantep’te ise ölçüm yapılan 6 istasyonun tamamında yıllık ortalama bu seviyenin üzerinde gerçekleşti.
6 İstasyonun Tamamında Sınır Aşıldı
Gaziantep’te en yüksek PM10 değeri GASKİ D6 istasyonunda ölçüldü. Burada yıllık ortalama, bir metreküp havada 54 mikrograma ulaştı.
Fevzi Çakmak’ta 53, Beydilli’de 51, Nizip’te 50, Gaziantep merkez ve Atapark istasyonlarında ise 48 mikrogram olarak kaydedildi.
Böylece Gaziantep’te PM10 ölçümü bulunan istasyonların tamamında yıllık ortalama, Türkiye’de uygulanan 40 mikrogramlık sınır değeri geçti. Kentte ölçülen en düşük değer olan 48 mikrogram dahi sınırın üzerinde kaldı.
En Yüksek Değer GASKİ D6’da
Kentteki istasyonlar karşılaştırıldığında partikül madde açısından en yüksek yıllık ortalama GASKİ D6’da görüldü. GASKİ D6’yı Fevzi Çakmak ve Beydilli takip etti.
Gaziantep merkez ve Atapark ise 48 mikrogram ile kentteki en düşük PM10 ortalamasının ölçüldüğü istasyonlar oldu. Ancak bu iki noktadaki değerler de yıllık sınırın 8 mikrogram üzerinde gerçekleşti.
Türkiye’de En Yüksek Değer Iğdır’da
Gaziantep’te sınır aşılmış olsa da Türkiye genelinde çok daha yüksek PM10 değerlerinin ölçüldüğü noktalar bulunuyor.
Bakanlığın verilerine göre Iğdır istasyonunda yıllık PM10 ortalaması 142 mikrogram olarak ölçüldü. Kahramanmaraş-Elbistan’da 128, Malatya’da 112 ve Osmaniye’de 111 mikrogram kaydedildi.
Raporda iller için tek bir “Türkiye’nin en kirli ili” sıralaması yapılmadığı için Iğdır’ı doğrudan “Türkiye’nin en kirli ili” olarak nitelendirmek yerine, “PM10 ölçümünde en yüksek değer Iğdır istasyonunda kaydedildi” demek daha doğru.
En Düşük Değerler 12 Mikrograma Kadar İndi
Türkiye genelinde düşük PM10 değerleriyle dikkat çeken istasyonlar da oldu. Konya-Sarayönü’nde yıllık ortalama 12 mikrogram olarak ölçülürken, Kırklareli-Lüleburgaz’da 14 mikrogram kaydedildi. Kastamonu-Azdavay ve Sinop-Erfelek istasyonlarında ise değer 15 mikrogram oldu.
Bu rakamlar Gaziantep ile karşılaştırıldığında fark daha net ortaya çıktı. Gaziantep’te en düşük yıllık PM10 ortalaması 48 mikrogram olurken, Türkiye'deki bazı istasyonlarda bu değer 12-15 mikrogram seviyelerine kadar indi.
Kükürtdioksitte Yüzde 74 Düşüş
Gaziantep açısından rapordaki olumlu gelişmelerden biri kükürtdioksit ölçümlerinde yaşandı. Bakanlığın karşılaştırmasına göre Gaziantep istasyonundaki kükürtdioksit konsantrasyonu 2025 yılında bir önceki yıla göre yüzde 74 azaldı.
Kent içindeki istasyonlar arasında ise farklı sonuçlar ortaya çıktı. Beydilli’de yıllık ortalama 44 mikrogram, Atapark’ta 27, Nizip’te 15, GASKİ D6’da 11 ve Gaziantep istasyonunda 4 mikrogram ölçüldü. Fevzi Çakmak istasyonu için tabloda yıllık kükürtdioksit değeri yer almadı.
Beydilli’de Dikkat Çeken Ölçüm
Beydilli istasyonunda ölçülen 44 mikrogramlık kükürtdioksit değeri, Türkiye genelindeki istasyon verileri arasında da dikkat çekti. Gaziantep-Atapark’ta ise 27 mikrogram ölçüldü.
Karbonmonoksitte GASKİ D6 Öne Çıktı
Karbonmonoksit ölçümlerinde de Gaziantep’in GASKİ D6 istasyonu dikkat çekti. Burada yıllık ortalama bir metreküp havada 1.541 mikrogram olarak kaydedildi.
Fevzi Çakmak’ta 1.147, Nizip’te 1.007 ve Beydilli’de 903 mikrogram ölçüldü.
Türkiye genelinde ise Bursa-Beyazıt Caddesi istasyonunda 1.747 mikrogram ölçüldü. Gaziantep-GASKİ D6’daki 1.541 mikrogramlık değer de rapordaki yüksek ölçümler arasında yer aldı.
Nizip’te Azotdioksit 65 Mikrogram
Gaziantep’te azotdioksit verisi bulunan Nizip istasyonunda yıllık ortalama 65 mikrogram olarak kaydedildi. Ancak Bakanlığın tablosunda bu rakamın yanında yıldız işareti bulunuyor. Rapora göre yıldız işareti, söz konusu istasyonda veri temininin yüzde 90’ın altında kaldığını gösteriyor.
Ozon En Yüksek Atapark’ta
Ozon ölçümlerinde Gaziantep’teki en yüksek yıllık ortalama Atapark istasyonunda kaydedildi. Atapark’ta 54 mikrogram ölçülürken, GASKİ D6’da 40, Fevzi Çakmak’ta 37 ve Nizip’te 27 mikrogramlık yıllık ortalama görüldü.
Gaziantep’in Hava Kalitesi Karnesinde PM10 Alarmı
Bakanlığın 2025 yılı verileri Gaziantep açısından değerlendirildiğinde en belirgin sorun PM10 olarak adlandırılan partikül madde kirliliğinde ortaya çıktı.
Türkiye’de yıllık sınır değer 40 mikrogram olmasına rağmen Gaziantep’te ölçüm yapılan 6 istasyonun tamamında ortalama bu sınırın üzerinde gerçekleşti. Kentte değerler 48 ile 54 mikrogram arasında değişti. Böylece Gaziantep’te ölçüm yapılan hiçbir istasyon yıllık PM10 sınır değerinin altında kalmadı.
