Milliyet.com yazarı Cem Kılıç, Yargıtay'ın emsal kararları doğrultusunda fazla mesai ücretine ilişkin merak edilen ayrıntıları kaleme aldı. Haftalık 45 saati aşan çalışmalarda uygulanacak kurallar dikkat çekti.
Haftalık 45 Saati Geçen Çalışmalar Fazla Mesai Sayılıyor
İş Kanunu'na göre haftalık çalışma süresinin 45 saati aşması halinde, aşan süreler fazla çalışma kapsamında değerlendiriliyor.
Denkleştirme sisteminin uygulandığı iş yerlerinde ise haftalık ortalama çalışma süresi esas alınıyor. Ortalama çalışma süresinin 45 saatin üzerine çıkması durumunda işçiye fazla mesai ücreti ödenmesi gerekiyor.
Fazla Mesai Her Zaman Maaşa Dahil Edilemiyor
Yargıtay kararlarına göre fazla çalışma ücretinin aylık maaşın içinde kabul edilmesi her çalışan için geçerli olmuyor.
Bu uygulama yalnızca çalışma saatlerini kendisi belirleyen işveren vekilleri veya aynı işi yapan çalışanlara göre belirgin şekilde daha yüksek ücret alan kişiler açısından mümkün olabiliyor.
Asgari ücretle ya da emsal ücret seviyesinde çalışan işçiler bakımından ise fazla mesai ücretinin maaşa dahil edildiğine yönelik sözleşme hükümleri geçerli kabul edilmiyor.
Asgari Ücrette Fazla Çalışma Ayrı Hesaplanıyor
Yargıtay, asgari ücretin yalnızca normal çalışma süresinin karşılığı olduğuna dikkat çekiyor.
Bu nedenle asgari ücretle çalışan bir işçinin sözleşmesinde fazla mesai ücretinin maaşa dahil olduğuna ilişkin hüküm bulunsa bile, bu düzenleme hukuken geçerli sayılmıyor. Fazla çalışma karşılığının ayrıca ödenmesi gerekiyor.
Fazla Mesaiyi İspat Etme Yükümlülüğü İşçide
Fazla çalışma ücretini talep eden işçi, fazla mesai yaptığını ispat etmekle yükümlü bulunuyor.
İmzalı ücret bordroları, sahteliği kanıtlanmadığı sürece kesin delil niteliği taşıyor. Bordroda fazla mesai ücretinin ödendiği görülüyorsa, işçinin bunun dışında daha fazla çalışma yaptığını ileri sürmesi halinde yazılı delil sunması gerekiyor. Bu durumda yalnızca tanık anlatımları yeterli görülmüyor.
Bordroda Hile Varsa Değerlendirme Değişiyor
Yargıtay, ücret bordrosunda hile tespit edilmesi halinde farklı bir değerlendirme yapıyor.
Böyle bir durumda bordroda fazla mesai, hafta tatili veya resmi tatil ücreti olarak gösterilen ödemelerin gerçekte normal ücretin bir parçası olduğu kabul edilebiliyor. Bu değerlendirmede bordronun imzalı ya da imzasız olması sonucu değiştirmiyor.
