EYT düzenlemesinin ardından sigorta başlangıç tarihi belirli bir döneme denk gelen milyonlarca çalışan, kademeli emeklilik başlığı altında yapılacak olası bir düzenlemeyi yakından takip ediyor.
Meclis’e sunulan yasa teklifleri ve kamuoyundaki tartışmalar, emeklilikte yaş ve prim şartlarına daha dengeli bir geçiş modeli ihtiyacını yeniden gündeme taşıdı.
Kademeli emeklilik modeli neyi hedefliyor?
Kademeli emeklilik sistemi, sigortalıların emekliliğe geçiş sürecinde yaş ve prim gün şartlarının sigorta başlangıç tarihine göre aşamalı olarak belirlenmesini öngören bir model olarak öne çıkıyor.
Özellikle 1999 sonrası sigorta girişi olan ve EYT kapsamı dışında kalan çalışanlar için mağduriyetlerin azaltılması amaçlanıyor. Sistem, emeklilik planlamasında öngörülebilirlik sağlamayı ve adil bir geçiş sunmayı hedefliyor.
Yasal süreçte son durum
Kademeli emeklilik henüz yasalaşmış bir düzenleme değil. Ancak CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay tarafından hazırlanan teklifin Meclis’e sunulmasıyla birlikte konu yeniden gündemin üst sıralarına taşındı. Teklif, sosyal güvenlik reformları kapsamında tamamlayıcı emeklilik modeliyle birlikte değerlendiriliyor.
Bakanlıktan net mesaj
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, kademeli emekliliğe ilişkin tartışmalara açıklık getirerek, emeklilik sisteminde bir değişiklik planlanmadığını belirtti. Işıkhan, prim gün ve yıl şartlarının mevcut haliyle devam edeceğini ifade etti.
Erken emeklilik kimler için geçerli?
Türkiye’de erken emeklilik, belirli koşulları sağlayan gruplar için halihazırda mümkün. Buna göre:
EYT’liler: 8 Eylül 1999 öncesi sigorta girişi olanlar, yaş şartı aranmadan emekli olabiliyor.
Engelli çalışanlar: En az %40 engellilik oranına sahip olanlar, vergi indirimiyle yaş beklemeden emeklilik hakkı elde edebiliyor.
Malulen emekliler: En az %60 iş gücü kaybı bulunanlar, 10 yıl sigortalılık ve 1.800 prim günüyle emekli olabiliyor.
Ağır ve riskli işlerde çalışanlar: Fiili hizmet süresi zammı sayesinde daha erken emeklilik imkânına kavuşabiliyor.
Doğum ve askerlik borçlanması yapanlar: Sigorta başlangıç tarihini geriye çekerek emeklilik şartlarını erkene alabiliyor.
2000–2008 arası için beklenti sürüyor
Kademeli emeklilik tartışmalarının merkezinde, 2000–2008 yılları arasında sigortalı olan çalışanlar yer alıyor. Bu dönemde sigorta girişi olanlar, yaş ve prim günlerinin yıl bazında kademeli artması nedeniyle yeni bir geçiş modelinin hayata geçirilip geçirilmeyeceğini merak ediyor.
Gözler yeni adımlarda
Mevcut açıklamalar, kısa vadede sistemde köklü bir değişiklik öngörülmediğini gösterse de, kademeli emeklilik konusu milyonlarca çalışanın emeklilik planlamasında önemini koruyor. Kamuoyundaki beklenti ve Meclis’e sunulan teklifler, önümüzdeki süreçte tartışmaların devam edeceğine işaret ediyor.
