Engelliler için ayrı bir “vatandaşlık maaşı” var mı?
Mevcut mevzuata göre Türkiye’de engelli bireyler için ayrı bir vatandaşlık maaşı uygulaması bulunmuyor.
Ancak engelli vatandaşlar, farklı yasal düzenlemeler kapsamında düzenli sosyal yardım ve aylıklardan yararlanabiliyor. Kamuoyunda “vatandaşlık maaşı” olarak anılan destekler, şu an için sosyal yardım programları üzerinden yürütülüyor.
Engelli aylığı (2022 sayılı Kanun) nedir?
Engelli bireyler için en temel destek, 2022 sayılı Kanun kapsamında verilen engelli aylığıdır. Bu aylık, sosyal güvencesi olmayan ve belirli gelir kriterlerini karşılayan engelli vatandaşlara ödenmektedir.
Bu kapsamda;
Yüzde 40–69 engelli raporu olanlara engelli aylığı,
Yüzde 70 ve üzeri engelli raporu olanlara ise daha yüksek tutarda engelli aylığı bağlanmaktadır.
Ayrıca 18 yaş altı engelli bireyler için de, bakımını üstlenen yakına yönelik destek ödemeleri yapılmaktadır.
Engelli aylığı için şartlar neler?
Engelli aylığından yararlanabilmek için bazı temel koşullar aranıyor:
En az yüzde 40 oranında engelli sağlık kurulu raporu
Sosyal güvencenin bulunmaması
Hane içinde kişi başına düşen gelirin, asgari ücretin üçte birinin altında olması
Herhangi bir emekli aylığı veya düzenli maaş alınmaması
Bu şartlar sağlandığında engelli aylığı bağlanabiliyor.
Engelli bakım yardımı da veriliyor
Ağır engelli bireyler için ayrıca evde bakım yardımı uygulaması bulunuyor. Bu destek, engelli bireyin bakımını üstlenen kişiye ödeniyor.
Evde bakım yardımı için;
Engelli bireyin “tam bağımlı” ibareli sağlık kurulu raporuna sahip olması,
Hane gelirinin belirlenen sınırın altında olması gerekiyor.
Başvurular nereden yapılıyor?
Engelli aylığı ve bakım yardımı başvuruları birkaç farklı kanaldan yapılabiliyor:
e-Devlet Kapısı üzerinden
Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları aracılığıyla
İl ve ilçe Aile ve Sosyal Hizmetler Müdürlükleri üzerinden
Başvuru sonrası, gelir durumu ve sosyal inceleme süreci tamamlanarak karar veriliyor.
Vatandaşlık maaşı gündemde mi?
Son dönemde bazı siyasi partiler tarafından koşulsuz vatandaşlık maaşı önerileri kamuoyuna sunulsa da, şu an yürürlükte olan ve engellileri kapsayan ayrı bir vatandaşlık maaşı yasası bulunmuyor. Engelli bireyler için destekler, mevcut sosyal yardım ve aylık sistemleri üzerinden devam ediyor.
