Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), emekli, dul ve yetim aylığı alan milyonlarca kişiyi ilgilendiren yeni bir uygulamayı hayata geçiriyor.
SGK Uzmanı İsa Karakaş'ın aktardığı bilgilere göre, torba yasayla SGK Kanunu'na eklenen 24. madde doğrultusunda Kurum alacaklarının tahsilinde yeni bir döneme geçildi.
Yeni düzenleme kapsamında, belirli SGK borçları için icra takibi veya mahkeme kararı beklenmeden, aylıklardan doğrudan kesinti yapılabilecek. Ayrıca bu işlem için emeklinin ya da hak sahibinin ayrıca onay vermesi gerekmeyecek.
Kesinti Oranı Şimdilik Yüzde 10 Olarak Uygulanacak
Yasal düzenleme, aylıklardan yapılacak kesintinin en fazla yüzde 25'e kadar çıkabilmesine imkan tanıyor. Ancak SGK'nın mevcut uygulama esaslarına göre kesinti oranı şimdilik yüzde 10 olarak uygulanacak.
Uygulama yalnızca emeklileri değil, vefat eden sigortalılar nedeniyle dul ve yetim aylığı alan hak sahiplerini de kapsayacak.
Borçlar Öncelik Sırasına Göre Tahsil Edilecek
Birden fazla SGK borcu bulunan kişilerde kesintiler belirlenen öncelik sırasına göre gerçekleştirilecek. Kurum, zaman aşımı hükümlerini de dikkate alarak tahsilata şu sırayla başlayacak:
Genel Sağlık Sigortası (GSS) prim borçları
İsteğe bağlı sigorta, topluluk sigortası ile Ek-5 ve Ek-6 tarım sigortası prim borçları
Bağ-Kur prim borçları
Emekli Sandığı (4/1-C) kapsamındaki borçlanma ve intibak borçları
Çifte Maaş Alanlar İçin Şahsilik İlkesi Uygulanacak
Düzenlemede, aynı anda birden fazla aylık alan vatandaşlar için "şahsilik ilkesi" esas alınacak.
Buna göre, hem kendi emekli maaşını hem de vefat eden eşinden dul aylığını alan bir kişinin borcu eşinden kaynaklanıyorsa, kesinti yalnızca dul aylığından yapılacak. Kişinin kendi emekli aylığında herhangi bir kesinti uygulanmayacak.
Aynı uygulama, birden fazla aylık alan yetim hak sahipleri için de geçerli olacak.
Bazı Aylıklar Kesinti Kapsamı Dışında Tutuldu
SGK'nın belirlediği usul ve esaslar doğrultusunda bazı ödeme grupları otomatik kesinti uygulamasından muaf tutuldu.
Kesinti yapılmayacak aylıklar arasında;
Başarılı sporcular ile devlet sporcularına bağlanan aylıklar,
Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanun kapsamında ödenen aylıklar,
Bedeli Hazine tarafından karşılanan şeref aylıkları yer alıyor.
Hatalı Kesintiye İtiraz Hakkı Bulunuyor
SGK Uzmanı İsa Karakaş'ın verdiği bilgilere göre, maaşlardan hatalı ya da yersiz kesinti yapılması halinde Kurum, tahsil edilen tutarı iade etmekle yükümlü olacak.
Kesintinin yanlış olduğunu düşünen vatandaşlar öncelikle ilgili SGK birimine itiraz edebilecek. Başvurunun reddedilmesi halinde ise yargı yoluna başvurma hakkı bulunacak.
