20’yi Aşan Meslek Grubu Kapsamda
SGK mevzuatına göre fiili hizmet süresi zammı hakkından yararlanabilen meslek grubu sayısı 20’yi geçmiş durumda.
Sağlık çalışanlarının da bu kapsama alınmasıyla birlikte, polis, asker, madenci, cezaevi personeli gibi birçok kamu ve özel sektör çalışanı bu haktan yararlanabiliyor.
Halk arasında "yıpranma payı" olarak bilinen bu düzenleme, hem yaş haddinden düşüş sağlıyor hem de emeklilik için gerekli prim gün sayısını artırıyor.
Prim Gününe Ek, Yaştan Düşüş
SGK Uzmanı İsa Karakaş, Türkiye Gazetesi’ne yaptığı açıklamada fiili hizmet süresi zammı uygulamasının Emekli Sandığı (4/1-c), SSK (4/1-a) ve Bağ-Kur (4/1-b) sigortalılarına göre farklı şekilde uygulandığını belirtti.
Karakaş’a göre, memur ve Bağ-Kur’lu çalışanlar için emeklilik 25 yıl (9000 gün) primle mümkünken, SSK’lılar için bu süre 7000 gün olarak uygulanıyor. Kadınlar 58, erkekler ise 60 yaşında emekli olabiliyor.
Eski Sistemde Daha Fazla Avantaj
Fiili hizmet zammı uygulamasında 2008 öncesi sigortalı olanlar için avantajlı hükümler bulunuyor.
5510 sayılı yeni kanuna göre bu sürelere sigortalılık eklenmese de, 2008 öncesi kazanılmış hizmet süreleri sigortalılık süresine dahil edilebiliyor. Özellikle 3600 günün altındaki fiili hizmet süreleri, bu kapsama giriyor.
Yıpranma Payı Nasıl Hesaplanıyor?
Fiili hizmet süresi zammına tabi işlerde çalışanlar için hesaplama formülü şu şekilde yapılıyor:
Her 360 günlük çalışma için;
60 gün ekleniyorsa: (Gün sayısı × 60) / 360
90 gün ekleniyorsa: (Gün sayısı × 90) / 360
180 gün ekleniyorsa: (Gün sayısı × 180) / 360
Bu hesaplamayla elde edilen ek süre, prim günlerine yansıtılıyor ve bazı durumlarda emeklilik yaşından düşülüyor. En fazla 5 yıl prim gününe ek yapılabiliyor ve bu sürenin en fazla 3 yılı emeklilik yaşından indirilebiliyor. Ayrıca bu süreler, emekli ikramiyesi hesaplamasında da dikkate alınıyor.
Engelli Çocuğu Olan Kadınlara Ek Hak
Yıpranma hakkının yanı sıra, ağır engelli çocuğu bulunan kadın sigortalılar için de özel bir düzenleme mevcut. Bu kapsamda çalışan kadınların prim günlerinin dörtte biri, toplam prim gününe ekleniyor.
Kimler Faydalanabiliyor?
SGK’nın 40. maddesi kapsamında fiili hizmet süresi zammından faydalanabilecek meslek grupları arasında:
El dokumacılığı yapanlar
Maden işçileri
Cezaevi görevlileri
Sağlık çalışanları
Basın mensupları
İtfaiyeciler
Diğer ağır ve tehlikeli işlerde çalışanlar yer alıyor.
SGK Kılavuzları Rehber Niteliğinde
Uzmanlar, bu avantajdan yararlanmak isteyen çalışanların SGK’nın yayımladığı güncel kılavuzları dikkatle incelemesi gerektiğine dikkat çekiyor.
Fiili hizmet süresi zammı sayesinde milyonlarca çalışan, hem daha erken emeklilik planı yapabiliyor hem de emekli olduklarında daha yüksek prim günüyle daha fazla hak elde edebiliyor.
