Emeklilik hakkı elde edebilmek için yaş şartının yanı sıra sigortalılık süresi ve gerekli prim gün sayısının da tamamlanması gerekiyor.
Çalışma hayatından ayrılan veya eksik primlerini çalışarak tamamlama imkânı bulunmayan vatandaşlar ise Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) mevzuatında yer alan alternatif yöntemlerden yararlanabiliyor.
Borçlanma, isteğe bağlı sigorta ve Bağ-Kur ihyası gibi uygulamalar, şartları sağlayan sigortalıların eksik prim günlerini tamamlamasına imkân tanıyor. Ancak uygulanacak yöntem, kişinin sigorta statüsüne ve geçmiş çalışma sürelerine göre değişiklik gösteriyor.
Kadınlara 2 Bin 160 Güne Kadar Prim İmkanı
Kadın sigortalılar açısından eksik primleri tamamlamanın önemli yollarından biri doğum borçlanması olarak öne çıkıyor. Sigorta başlangıcından sonra gerçekleşen doğumlar için en fazla üç çocuk üzerinden borçlanma yapılabiliyor.
Her çocuk için 720 güne kadar olmak üzere toplam 2 bin 160 gün prim kazanılabiliyor. Böylece şartları karşılayan kadın sigortalılar 6 yıla kadar eksik prim süresini doğum borçlanmasıyla tamamlayabiliyor. Bu imkândan belirli şartlar kapsamında evlat edinen kadın sigortalılar da yararlanabiliyor.
Staj başlangıcından sonra gerçekleşen doğumlarda ise borçlanmanın sigorta başlangıç tarihine etkisi ayrıca önem taşıyor.
Askerlik Süresi Emeklilik Hesabını Değiştirebilir
Erkek sigortalılar için askerlikte geçirilen süreler borçlanma kapsamında değerlendirilebiliyor. Askerlik borçlanmasıyla eksik prim günlerinin tamamlanması mümkün olurken, askerliğin ilk sigorta girişinden önce yapılmış olması halinde farklı bir avantaj ortaya çıkabiliyor.
Bu durumda borçlanılan süre kadar sigorta başlangıç tarihi geriye çekilebiliyor. Sigorta başlangıcındaki bu değişiklik, kişinin emeklilik koşullarını etkileyebildiği gibi bazı sigortalılar açısından EYT kapsamına girme sonucunu da doğurabiliyor.
Yurtdışı Borçlanmasında Bağ-Kur Ayrıntısı
Yurtdışında geçirilen belirli çalışma süreleri de Türkiye'deki emeklilik hesabına dahil edilebiliyor. Yurtdışında çalışan Türk vatandaşları gerekli şartları sağlamaları halinde bu süreleri borçlanabiliyor.
Kadınlar açısından ise 18 yaşın doldurulmasının ardından yurtdışında geçirilen belirli sürelerin borçlanılması konusunda farklı hükümler bulunuyor.
2019 yılında yapılan düzenleme sonrasında yurtdışı borçlanmasıyla kazanılan süreler Bağ-Kur (4/B) statüsünde değerlendirilmeye başlandı. Bu nedenle Türkiye'de daha önce sigorta girişi bulunmayan kişilerin emeklilik hesabında 5 bin 400 prim günü şartı önem taşıyor. Türkiye'de geçmiş sigortalılığı bulunanlar ise mevcut primlerini yurtdışı borçlanmasıyla tamamlayabiliyor.
Çalışmadan Prim Tamamlamanın Bir Yolu Daha Var
Eksik günlerini çalışarak veya diğer borçlanma yöntemlerinden yararlanarak tamamlayamayan vatandaşlar açısından isteğe bağlı sigorta seçeneği bulunuyor.
Türkiye'de ikamet eden ve gerekli şartları taşıyan 18 yaşını doldurmuş kişiler SGK'ye başvurarak isteğe bağlı sigortalı olabiliyor. Ödenen primlerle emeklilik için gerekli gün sayısı artırılabiliyor. İsteğe bağlı sigorta kapsamında ödenen primler Bağ-Kur (4/B) statüsünde değerlendiriliyor.
Dondurulan Bağ-Kur Günleri Yeniden Kazanılabiliyor
Geçmiş dönemlerde prim borçları nedeniyle hizmet süreleri dondurulan Bağ-Kur'lular için ise ihya uygulaması devreye giriyor. Bu yöntemle daha önce dondurulan hizmet sürelerinin yeniden sigortalılık süresine dahil edilmesi mümkün oluyor.
Borçlanma işlemlerinde ihtiyaç duyulan süre kadar gün satın alınabilirken, Bağ-Kur ihyasında farklı bir sistem uygulanıyor. Dondurulan sürenin tamamına ilişkin hesaplanan güncel borcun ödenmesi gerekiyor.
2026'da Borçlanma Tutarları Ne Kadar?
SGK kapsamında yapılacak borçlanmalarda ödenecek tutar, başvuru tarihinde geçerli olan brüt asgari ücret üzerinden hesaplanıyor.
Haberde esas alınan 33 bin 30 TL brüt asgari ücret üzerinden yapılan hesaplamaya göre doğum borçlanmasının bir aylık en düşük tutarı 10 bin 569,60 TL olarak hesaplanıyor.
Askerlik, yurtdışı borçlanması ve Bağ-Kur ihyasında ise bir aylık tutar 14 bin 863,50 TL seviyesine ulaşıyor.
Buna göre;
Doğum Borçlanması (1 aylık): 10.569,60 TL
Askerlik, Yurtdışı ve İhya (1 aylık): 14.863,50 TL
Sadece Doğum ve Askerlikle Sınırlı Değil
SGK mevzuatında prim gününe dönüştürülebilecek süreler doğum, askerlik ve yurtdışında geçirilen sürelerle sınırlı değil.
Memurların aylıksız izin süreleri, sigortasız geçirilen avukatlık stajının en fazla bir yıllık bölümü, sigortasız olarak yurtiçi veya yurtdışında geçirilen tıpta uzmanlık ve doktora öğrenim süreleri ile hekimlerin fahri asistanlık süreleri de belirli şartlarla borçlanılabiliyor.
Ayrıca 25 Şubat 2011 tarihinden sonraki kısmi süreli iş sözleşmesiyle çalışanların ay içerisindeki eksik süreleri, 1416 sayılı Kanun kapsamında yurtdışında geçirilen resmi öğrenim süreleri ve Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı uzman ve usta öğreticilik dönemleri de kapsamda bulunuyor.
Kendi hesabına eğitim gördükten sonra subay, astsubay, polis memuru veya komiser yardımcısı olarak atananların başarılı öğrenim süreleri ile grev ve lokavt nedeniyle çalışılmayan dönemler de belirlenen koşullarda borçlanılabilecek süreler arasında yer alıyor.
Seçim kanunları kapsamında görevinden istifa edenlerin ise seçimin yapıldığı tarihi takip eden ay başına kadar açıkta geçirdikleri süreler için de mevzuatta borçlanma imkânı bulunuyor.
