Emekliler ve düşük gelirli vatandaşlara yönelik yeni sosyal destek sistemi için çalışmalar sürüyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın emeklilerin ekonomik koşullarının iyileştirilmesine yönelik açıklamalarının ardından gözler, kamuoyunda "vatandaşlık maaşı" olarak bilinen Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi'ne (GETAD) çevrildi. Hazırlıkları devam eden düzenlemeyle ihtiyaç sahibi hanelere kira, gıda, ısınma ve fatura desteği sağlanması planlanıyor. Taslak çalışmada 23 bin 552 TL'lik en düşük emekli aylığı gelir kriteri olarak öne çıkarken ilk ödemelerin 2027 yılının ilk çeyreğinde başlaması hedefleniyor.
Erdoğan'dan Emeklilere Yeni Düzenleme Mesajı
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Kabine toplantısının ardından yaptığı açıklamada emeklilerin yaşadığı ekonomik sorunlara dikkat çekerek 2027 bütçesinde yeni mali imkânlar oluşturulacağını belirtti.
Erdoğan, "İnşallah 2027 bütçesinde başımızın tacı emeklilerimizin durumunu biraz daha iyileştirecek mali imkanları oluşturuyoruz. Bunun için ihtiyaç duyulan yasal düzenlemeyi adalet ve hakkaniyet çerçevesinde TBMM'nin takdiriyle sene sonuna kadar hayata geçirmeyi ümit ediyoruz" ifadelerini kullandı.
Vatandaşlık Maaşında 23 Bin 552 TL Kriteri
AK Parti tarafından üzerinde çalışılan Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi ile hane geliri belirlenen seviyenin altında kalan ailelerin ekonomik olarak desteklenmesi amaçlanıyor.
Taslak düzenlemeye göre destekten yararlanabilmek için haneye giren toplam gelirin 23 bin 552 TL'nin altında olması öngörülüyor. Bu tutarın üzerindeki gelire sahip haneler için ise gelir tamamlama ödemesi planlanmıyor.
Bununla birlikte desteklerin yalnızca maaş üzerinden değil, ailelerin barınma ve diğer temel ihtiyaçları dikkate alınarak belirlenmesi üzerinde de duruluyor.
Kira, Fatura ve Gıda Yardımı Yapılacak
Yeni sistem kapsamında ihtiyaç sahibi vatandaşlara farklı alanlarda ekonomik destek verilmesi planlanıyor.
Elektrik, doğalgaz, yakacak ve barınma giderlerinin yanı sıra kira, çocuk yardımı, abonelik faturaları ve gıda harcamalarının da destek kapsamına alınması hedefleniyor.
Yardım miktarları ise hanelerin gelir durumuna ve ihtiyaçlarına göre kademeli olarak belirlenecek. Bazı ailelerin birden fazla destekten yararlanabilmesi öngörülürken toplam ödemeler için üst sınır uygulanacak.
Emekliler de Desteklerden Yararlanabilecek
Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi'nin emeklileri de kapsaması planlanıyor. Özellikle başka geliri bulunmayan ve kirada yaşayan emeklilere barınma desteği sağlanması üzerinde çalışılıyor.
Büyükşehirlerde kira yardımlarına öncelik verilmesi, kış şartlarının ağır geçtiği Erzurum, Sivas, Ardahan ve Kars gibi illerde ise enerji desteklerinin öne çıkarılması bekleniyor.
Kırsal bölgelerde yaşayan ihtiyaç sahibi aileler için de gıda yardımlarının ağırlık kazanması öngörülüyor.
Gelir Durumu Merkezi Sistemden İncelenecek
Desteklerden yararlanacak hanelerin belirlenmesinde Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının verileri esas alınacak.
SGK, Gelir İdaresi, banka hesap hareketleri ve tapu kayıtları gibi bilgiler üzerinden vatandaşların ekonomik durumları değerlendirilecek.
Ayrıca hanelerin kira giderleri, çocuk sayısı, yaşam koşulları ve sürekli yardıma ihtiyaç duyup duymadıkları da dikkate alınacak.
Gelir tespitinin kapı kapı dolaşılarak değil, mevcut verilerin elektronik ortamda değerlendirilmesiyle yapılması planlanıyor.
Yaşlı ve Bakıma Muhtaç Vatandaşlara Öncelik
Yeni sosyal destek modelinde yaşlı nüfusun ihtiyaçları da öncelikli konular arasında yer alıyor.
Sürekli hastalığı bulunan, bakıma ihtiyaç duyan ve ekonomik açıdan dezavantajlı durumda olan vatandaşların destek programında öncelikli olarak değerlendirilmesi hedefleniyor.
İlk Ödemeler 2027'de Başlayacak
Vatandaşlık maaşı uygulamasının ilk olarak pilot illerde başlatılması planlanıyor. Pilot illerin Aralık 2026'ya kadar belirlenmesi, ilk destek ödemelerinin ise 2027 yılının ilk üç ayında yapılması öngörülüyor.
Uygulamanın sonuçları değerlendirildikten sonra sistemin 2027 yılı içerisinde Türkiye genelinde yaygınlaştırılması hedefleniyor.
Yürütülen etki analizlerinde yaklaşık 2,5 milyon haneye toplam 1,5 trilyon TL destek sağlanabileceği hesaplanıyor.
Başvurular E-Devlet Üzerinden Yapılabilecek
Taslak çalışmaya göre vatandaşlık maaşından yararlanmak isteyenlerin oluşturulacak merkezi sisteme kayıt yaptırması gerekecek.
Başvuruların e-Devlet ve Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları üzerinden alınması planlanıyor.
Başvurular elektronik ortamda değerlendirilirken destek almaya hak kazanan hanelerin gelir durumları her ay kontrol edilecek. Geliri belirlenen sınırın üzerine çıkan vatandaşların destek programından çıkarılması öngörülüyor.
Ödemeler İçin Özel Kart Planlanıyor
Yeni sistemde destek ödemelerinin tek bir kartta toplanması da gündemde bulunuyor.
"Vatandaşlık maaşı kartı" olarak adlandırılan kart sayesinde hak sahiplerinin yardımların bir bölümünü nakit olarak çekebilmesi, gıda ve temizlik ürünleri gibi temel ihtiyaçlarını ise indirimli şekilde karşılayabilmesi planlanıyor.
Yasal Düzenleme İçin Gözler Yıl Sonunda
GETAD'a ilişkin bütçe planlamasının, 2027 yılı bütçesinin TBMM'deki görüşmelerinin tamamlanmasının ardından yapılması bekleniyor.
İhtiyaç duyulması halinde yasal düzenleme için adım atılacak. Sistemin 2027 yılında uygulamaya alınması hedeflenirken başvuru şartları, kesin ödeme tutarları ve uygulama takvimi henüz resmiyet kazanmadı.
