Emekli olduktan sonra çalışma hayatına devam etmek isteyen vatandaşlar için uygulanacak sosyal güvenlik kuralları, ilk sigortalı olunan tarihe göre farklılık gösteriyor.
Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) uygulamasına ilişkin merak edilen detayları açıklayarak, aynı tarihte emekli olan kişilerin bile farklı uygulamalarla karşılaşabileceğine dikkat çekti.
İlk Sigorta Tarihi Belirleyici Oluyor
Erdursun, emeklilik sonrası çalışma şartlarının emeklilik tarihine göre değil, ilk kez sigortalı olunan tarihe göre belirlendiğini ifade etti.
Sosyal Güvenlik Destek Primi'nin, emekli aylığı bağlandıktan sonra çalışmaya devam eden bazı sigortalılar için uygulanan özel bir prim sistemi olduğunu belirten Erdursun, bu sistemde emekli aylığının kesilmediğini, yalnızca işveren tarafından SGK'ya destek primi ödendiğini söyledi.
2008 Sonrası Sigortalılar İçin Farklı Uygulama
Özgür Erdursun, 1 Ekim 2008 ve sonrasında ilk kez sigortalı olan kişilerin emekli olduktan sonra yeniden çalışmaları halinde SGDP uygulamasından yararlanamayacağını belirtti.
Erdursun, "1 Ekim 2008 ve sonrasında ilk kez sigortalı olanlar 5510 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 1 Ekim 2008 tarihinden sonra ilk kez sigortalı olanlar emekli olduktan sonra yeniden çalışmaya başlarlarsa önemli bir sonuçla karşılaşıyor. Bu kişilerin emekli aylıkları çalışmaya başladıkları tarihi takip eden ödeme döneminden itibaren kesiliyor. Yani bu kişiler hem emekli aylığını alıp hem de SGDP kapsamında çalışamıyor." dedi.
Bu kapsamda çalışmaya başlayan kişiler adına kısa vadeli sigorta primi, uzun vadeli sigorta primi ve genel sağlık sigortası primi normal çalışanlarda olduğu gibi yatırılıyor. Çalışmanın sona ermesinin ardından ise emekli aylığı yeniden bağlanıyor ve yeni çalışma süresi dikkate alınarak aylık yeniden hesaplanıyor.
2008 Öncesi Sigortalılar İçin Eski Sistem Sürüyor
İlk sigorta girişi 1 Ekim 2008'den önce olan kişiler açısından ise mevcut uygulama devam ediyor.
Bu gruptaki emekliler, hizmet akdiyle çalışmaya devam etmeleri halinde emekli maaşlarını almaya devam ederken işverenleri tarafından Sosyal Güvenlik Destek Primi ödeniyor.
SGDP Primini Kim Karşılıyor?
Erdursun, hizmet akdiyle çalışan emeklilerde SGDP yükümlülüğünün işverene ait olduğunu belirtti.
Prime esas kazanç üzerinden hesaplanan yüzde 32 oranındaki SGDP'nin işveren tarafından SGK'ya ödendiğini ifade eden Erdursun, emekli aylığından ayrıca herhangi bir SGDP kesintisi yapılmadığını söyledi.
Bazı Gruplar İçin Farklı Kurallar Uygulanıyor
Tarım sektöründe kendi adına çalışan emekliler için SGDP uygulanmadığını belirten Erdursun, bu kişilerin emekli aylıklarının kesilmediğini ifade etti.
Kamu kurumlarında görev yapan emekliler için ise farklı hükümler bulunduğunu kaydeden Erdursun, 1 Ocak 2005 tarihinden sonra kamu kurumlarında göreve başlayan emeklilerin genel kural olarak aylıklarını kestirmeden çalışamayacağını belirtti.
Yurt dışı borçlanmasıyla emekli olanlar ile harp ve vazife malulleri için de kanunlarda özel düzenlemelerin bulunduğunu hatırlatan Erdursun, bu grupların farklı hükümlere tabi olduğunu söyledi.
SGDP Emekliliğe Ek Hak Sağlamıyor
Özgür Erdursun, SGDP kapsamında ödenen primlerin emeklilik süresine ilave edilmediğini, hizmet birleştirmesinde dikkate alınmadığını ve toplu olarak geri ödenmediğini belirtti.
Erdursun, emeklilik sonrası çalışma planı yapanların özellikle 1 Ekim 2008 tarihini esas alarak hangi kurallara tabi olduklarını önceden öğrenmelerinin büyük önem taşıdığını vurguladı.
