1. Kazık Üzerindeki Evler (Permafrost Mimarisi)
Sibirya’da toprak, "permafrost" olarak bilinen ve derinlikleri yüzlerce metreye ulaşabilen kalıcı donmuş tabakadan oluşur. Geleneksel binaların iç mekan ısıtması zamanla tabana yayılarak altlarındaki donmuş toprağı eritir. Toprak eridiğinde ise çamurlaşarak binanın temelinin kaymasına ve yapının tamamen çökmesine yol açar. Bu felaketi önlemek amacıyla bölgedeki evler ve kamu binaları, toprağa doğrudan temas etmeyecek şekilde yerden 1 ila 2 metre yüksekte, beton ve çelik kazıklar üzerine inşa edilir.
2. Karaçam Odunu İle Isınma
Bölgede kış mevsimi boyunca dondurucu soğuklar nedeniyle merkezi ısıtma şebekelerinin yetersiz kaldığı müstakil yerleşimlerde hayati koruma karaçam odunu ile sağlanır. Karaçam, yanma süresinin uzunluğu ve yüksek kalori değeri nedeniyle tercih edilir. Yalıtımı güçlendirmek için evlerin ahşap duvarları metrelerce kalınlıkta tasarlanır. Standart bir Sibirya evi, tek bir kış sezonunu çıkarabilmek için yüzlerce metreküp karaçam odunu tüketmek zorundadır.
3. Donan Tesisatlar Ve Yer Üstü Hatları
Yeraltındaki toprak katmanı tamamen donmuş durumda olduğu için kanalizasyon ve temiz su borularının toprağın altına gömülmesi imkansızdır. Toprak altındaki borular genleşerek kısa sürede patlar. Bu nedenle Oymyakon ve Yakutsk gibi merkezlerde tüm su, gaz ve ısıtma tesisat hatları sokak aralarında dev yalıtımlı borular halinde yer üstünden geçirilir. Evlerdeki donmayı önlemek adına borularda sürekli sıcak su devridaimi yaptırılır.
4. Araçların Çalışır Durumda Tutulması
-50°C’nin altındaki sıcaklıklarda bir otomobilin motoru stop edildiğinde, motordaki yağ ve tüm sıvılar dakikalar içinde jöleleşerek donar. Bu durum yakıt deposunun ve motor bloklarının çatlamasına yol açar. Bölge sakinleri, garajı olmayan araçların motorlarını sonbahardan ilkbahara kadar aylarca hiç kapatmadan çalışır vaziyette bırakır. Aracı uzun süre park etmek gerektiğinde ise ancak özel ısıtmalı ve yalıtımlı kapalı garajlar kullanılır.
5. Giyim Kuşam Ve Kalıcı Doku Hasarı Riski
Aşırı soğuk ortamda termal içlikler, kalın kürkler, geyik derisinden yapılan özel çizmeler (torbas) ve çok katmanlı yün giysiler giymek bir tercih değil, yaşamsal bir zorunluluktur. Açıkta kalan ufacık bir cilt parçası birkaç dakika içinde donarak "frosted" adı verilen doku ölümüne yol açabilir. Dışarı çıkıldığında gözyaşları kirpiklerde anında buza dönüşürken, solunan hava akciğerlere ulaşmadan önce burun içindeki kılcal damarları dondurabilir.
6. Teknolojik Ve Mekanik Önlemler
Extreme soğuklar sadece insan bedenini değil, cansız nesneleri ve teknolojiyi de etkiler. Kalemlerin içindeki mürekkep donarak yazmaz hale gelir; lityum-iyon pillerin kimyasal tepkimesi durduğu için cep telefonları ve kameralar saniyeler içinde kapanır. Metaller kristalleşerek cam gibi kırılgan bir yapıya bürünür. Bu nedenle bölgede plastik ve kauçuk malzemelerin kullanımı kısıtlıdır; elektronik cihazlar ise kıyafetlerin iç katmanlarında, vücut ısısıyla korunarak taşınır.
7. Et Ve Yağ Ağırlıklı Protein Diyeti
Toprağın yılın 12 ayı donmuş olması nedeniyle bölgede tarım ve sebze-meyve yetiştiriciliği yapmak imkansızdır. Vücudun iç ısısını koruyabilmesi ve günlük binlerce kalori harcamasını karşılayabilmesi için beslenme tamamen hayvansal protein ve yağlara dayanır. Diyetin ana omurgasını ren geyiği eti, Yakut sığırı, at eti ve nehirlerden tutulan dondurulmuş balıklar oluşturur. "Stroganina" adı verilen dondurulmuş çiğ balık dilimleri en popüler geleneksel gıdalardan biridir.
8. Geleneksel Geçim Kaynakları
Ekonominin ve toplumsal yapının temelini doğayla uyumlu geleneksel meslekler oluşturur. Aşırı iklim koşullarına dayanıklı olan özel Yakut atları ve ren geyiklerinin yetiştiriciliği en önemli gelir kaynağıdır. Bunun yanı sıra dondurucu nehirlerde yapılan avcılık, kürk ticareti ve buz altı balıkçılığı bölge halkının geçimini sağlar. Son yıllarda ekstrem soğuk tecrübesini yaşamak isteyen turistler için düzenlenen seyahatler de yerel ekonomiye katkı sunmaktadır.
9. Donmuş Nehirlerde Açılan Buz Deliklerinde Balıkçılık
Bölgedeki nehir ve göllerin yüzeyi kışın metrelerce kalınlıkta buz tabakasıyla kaplanır. Yerel balıkçılar, özel matkaplar ve kazmalarla buz tabakasını delerek ağ veya oltalarla avlanır. Sudan çıkarılan balıklar, dışarıdaki -50°C havanın etkisiyle sadece 15-20 saniye içinde kaskatı kesilerek doğal yöntemle dondurulur. Bu sayede balıklar hiçbir koruyucu maddeye ihtiyaç duymadan aylarca tazeliğini muhafaza eder.
10. Buz Sisi Ve Şehirdeki Görüş Mesafesi
Aşırı soğuk havada binalardan çıkan sıcak buhar, araç egzozları ve insanların nefesi havadaki nemle birleşerek "insan yapımı buz sisi" oluşturur. Yakutsk ve Oymyakon'da kış aylarında görüş mesafesi birkaç metreye kadar düşer. Güneş ışığının günde sadece 3-4 saat görülebildiği bu alacakaranlık atmosferde kent sakinleri, puslu buz bulutlarının arasında günlük işlerini ve sosyal yaşamlarını aksatmadan sürdürmeye devam eder.
