Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Ulu Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün günlük yaşamındaki yemek tercihleri yıllardır ilgi görüyor. Prof. Dr. Mahmut Tezcan’ın “Atatürk'ün Beslenme Alışkanlığı (Yediği ve Sevdiği Yemekler)” adlı çalışmasında yer alan bilgiler ile Atatürk’ün sofra yaşamına ilişkin aktarılan ayrıntılar, sevdiği lezzetleri ortaya koyuyor.
Gösterişli ve ağır sofralar yerine daha sade yemekleri tercih ettiği belirtilen Atatürk’ün özellikle geleneksel Türk mutfağından bazı yemeklere ayrı bir ilgisi vardı. Sofrasından kuru fasulye ve pilav eksik olmazken, çocukluk yıllarından kalan bazı lezzetler de hayatı boyunca favorileri arasında yer aldı.
Kahvaltıda Sadelikten Yanaydı
Gece geç saatlere kadar çalışmasıyla bilinen Atatürk’ün kahvaltı tercihleri de oldukça sadeydi. Sabahları iki yumurta ve beyaz peynirle hazırlanan omleti tercih ettiği, yanında ise çay veya kahve içtiği aktarılıyor.
Bazı zamanlarda kahvaltısını soğuk ayran ve ekmekle yaptığı da belirtiliyor.
Çocukluğundan Kalan Lezzet
Atatürk’ün sevdiği yemeklerden biri Selanik usulü ıspanaklı börekti. Annesinin yaptığı ıspanaklı böreği çocukluk yıllarından itibaren severek tükettiği aktarılıyor.
Bu lezzet, Atatürk’ün hayatının ilerleyen dönemlerinde de tercih ettiği yemekler arasında yer aldı.
Kuru Fasulyenin Sofrasında Yeri Ayrıydı
Atatürk’ün en sevdiği yemeklerin başında etsiz kuru fasulye geliyordu. “Yağlı fasulye” olarak adlandırdığı kuru fasulyeye okul yıllarında alıştığı belirtiliyor.
1931-1935 yılları arasında Atatürk’ün aşçılığını yapan Halit Atay’ın aktardığına göre kuru fasulye, mutfağın vazgeçilmez yemeklerinden biriydi.
'İster Çankaya'da olsun, isterse Dolmabahçe'de, kuru fasulye yemeği yapardık. Hatta trenle yolculuk yaptığımız zamanlarda bile ilk yaptığımız yemek, kuru fasulyeydi'
Atatürk’ün kuru fasulyenin yanında pirinç pilavını da severek tükettiği aktarılıyor.
Karnıyarığı Pilavla Birlikte Yerdi
Yemeğe aşırı düşkün olmadığı ve çoğu zaman sofradan tamamen doymadan kalktığı belirtilen Atatürk’ün sevdiği yemeklerden biri de karnıyarıktı.
Karnıyarığı pirinç pilavıyla karıştırarak yemeyi tercih ettiği aktarılıyor.
Etli Bamya Da Favorileri Arasındaydı
Atatürk’ün tercih ettiği yemekler arasında etli taze bamya da bulunuyordu. Bu yemeği özellikle öğle ve akşam sofralarında görmek istediği belirtiliyor.
Haşlanmış kuşkonmaz da sevdiği lezzetler arasındaydı. Kuşkonmazı haşlanmış şekilde deneyen Atatürk’ün bu lezzeti beğendiği aktarılıyor.
İşte Atatürk’ün en sevdiği 10 yemek:
Kuşkonmaz
fava
Sahanda Yumurta
Peynirli omlet
İrmik helvası
Karnıyarık
Selanik usulü ıspanaklı börek
Pirinç pilavı
Etsiz Kuru Fasulye
Akşam Sofralarına Önem Verirdi
Atatürk’ün akşam sofralarının yalnızca yemek yenilen bir ortam olmadığı, misafirlerin ağırlandığı ve uzun sohbetlerin gerçekleştirildiği bir buluşma noktası olduğu biliniyor.
Masa düzeninden çatal ve bıçaklara kadar sofradaki ayrıntılara önem verdiği, akşam sofralarında rakı ve birayı tercih ettiği aktarılıyor. Sevdiği mezeler arasında ise bakla ezmesi olan fava öne çıkıyordu.
İş görüşmeleri sırasında ise alkol tercih etmediği, bunun yerine kahve içtiği belirtiliyor.
Kahvesini Orta Şekerli İçerdi
Atatürk’ün kahveyi orta şekerli tercih ettiği aktarılıyor. Öğle yemeklerinde ayran ve limonata içtiği, ikindi saatlerinde ise ayranı tercih ettiği belirtiliyor.
Gittiği şehirlerde kendisine sunulan yöresel lezzetleri de geri çevirmeyen Atatürk’ün, farklı bölgelerin yemeklerini tatmaktan hoşlandığı ifade ediliyor.
Tatlı Yerine Gül Reçeli
Tatlılarla arasının çok iyi olmadığı belirtilen Atatürk’ün, tatlı istediğinde gül reçelini tercih ettiği aktarılıyor. Bunun yanı sıra zaman zaman irmik helvası da tüketiyordu.
İrmik helvası, sevdiği yemeklerin sıralandığı listede de yer alan tatlılardan biri olarak öne çıkıyor.
Son İsteği Enginar Oldu
Atatürk’ün yemek alışkanlıklarına ilişkin aktarılan en dikkat çekici ayrıntılardan biri ise yaşamının son dönemine ilişkin.
Hastalığının son günlerinde enginar yemek istediği, ancak o dönemde İstanbul’da enginar bulunmadığı belirtiliyor. Hatay’dan enginar getirtilmesine rağmen Atatürk’ün bu isteğini gerçekleştiremeden hayatını kaybettiği aktarılıyor.
