Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundan bu yana devletin en üst makamı olan cumhurbaşkanlığı görevinde 12 farklı isim yer aldı. Cumhuriyetin ilan edildiği 29 Ekim 1923 tarihinde Mustafa Kemal Atatürk'ün ilk cumhurbaşkanı seçilmesiyle başlayan süreç, Türkiye'nin siyasi tarihinde önemli dönüm noktalarına sahne oldu. Kimi cumhurbaşkanları askerî geçmişleriyle, kimileri ise siyasi kariyerleriyle öne çıktı. Peki, Türkiye Cumhuriyeti'nin cumhurbaşkanları kimlerdir, hangi yıllarda görev yaptılar? İşte kronolojik sırayla Türkiye'nin 12 cumhurbaşkanı…

1. Mustafa Kemal Atatürk (1923-1938)


Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu ve ilk Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk, 29 Ekim 1923'te Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından cumhurbaşkanı seçildi. Cumhuriyetin kuruluşu ve gerçekleştirilen köklü reformlarla Türkiye'nin modernleşme sürecine öncülük etti. 10 Kasım 1938'de hayatını kaybedene kadar görevini sürdürdü.

2. İsmet İnönü (1938-1950)

Atatürk'ün vefatının ardından 11 Kasım 1938'de Türkiye'nin ikinci Cumhurbaşkanı seçildi. İkinci Dünya Savaşı yıllarında ülkeyi yönetti. Türkiye'nin çok partili siyasi hayata geçiş sürecinde görev yaptı. 1950 seçimlerinin ardından cumhurbaşkanlığı sona erdi.

3. Celal Bayar (1950-1960)

Demokrat Parti'nin kurucuları arasında yer alan Celal Bayar, 22 Mayıs 1950'de Türkiye'nin üçüncü Cumhurbaşkanı oldu. Çok partili dönemde seçilen ilk cumhurbaşkanı olarak tarihe geçti. Görevi, 27 Mayıs 1960 askerî darbesiyle sona erdi.

4. Cemal Gürsel (1961-1966)

27 Mayıs 1960 askerî müdahalesinin ardından devlet yönetiminde görev alan Cemal Gürsel, 26 Ekim 1961'de dördüncü Cumhurbaşkanı seçildi. 1961 Anayasası'nın yürürlüğe girdiği dönemde cumhurbaşkanlığı yaptı. Sağlık sorunları nedeniyle 1966 yılında görevinden ayrıldı.

5. Cevdet Sunay (1966-1973)

Türk Silahlı Kuvvetleri'nde Genelkurmay Başkanlığı görevinde bulunan Cevdet Sunay, 28 Mart 1966'da beşinci Cumhurbaşkanı seçildi. Türkiye'de siyasi gerilimlerin arttığı ve 12 Mart 1971 askerî muhtırasının yaşandığı dönemde görev yaptı.

6. Fahri Korutürk (1973-1980)

Eski Deniz Kuvvetleri Komutanı Fahri Korutürk, 6 Nisan 1973'te Türkiye'nin altıncı Cumhurbaşkanı seçildi. Siyasi istikrarsızlıkların ve koalisyon hükümetlerinin öne çıktığı bir dönemde görev yaptı. Cumhurbaşkanlığı süresi 1980 yılında tamamlandı.

7. Kenan Evren (1982-1989)

12 Eylül 1980 askerî darbesinin lideri Kenan Evren, darbenin ardından devlet başkanlığı görevini üstlendi. 1982 Anayasası'nın halkoylamasıyla kabul edilmesiyle yedinci Cumhurbaşkanı oldu. Cumhurbaşkanlığı 1989 yılında sona erdi.

8. Turgut Özal (1989-1993)

Türkiye'nin sekizinci Cumhurbaşkanı Turgut Özal, 31 Ekim 1989'da göreve başladı. Başbakanlığı döneminde uyguladığı ekonomik liberalizasyon politikalarıyla tanınan Özal, cumhurbaşkanlığı döneminde de ekonomi ve dış politikadaki gelişmelerle öne çıktı. 17 Nisan 1993'te görevdeyken hayatını kaybetti.

9. Süleyman Demirel (1993-2000)

Türk siyasi hayatında uzun yıllar başbakanlık yapan Süleyman Demirel, 16 Mayıs 1993'te dokuzuncu Cumhurbaşkanı seçildi. Görev süresi boyunca Türkiye'de koalisyon hükümetleri, 28 Şubat süreci ve önemli siyasi gelişmeler yaşandı. 2000 yılında görevini tamamladı.

10. Ahmet Necdet Sezer (2000-2007)

Anayasa Mahkemesi Başkanlığı görevinden cumhurbaşkanlığına seçilen Ahmet Necdet Sezer, 16 Mayıs 2000'de Türkiye'nin onuncu Cumhurbaşkanı oldu. Görev yaptığı dönemde 2001 ekonomik krizi ve Avrupa Birliği üyelik sürecindeki gelişmeler Türkiye'nin gündeminde yer aldı.

11. Abdullah Gül (2007-2014)

28 Ağustos 2007'de Türkiye'nin on birinci Cumhurbaşkanı seçilen Abdullah Gül, daha önce başbakanlık ve dışişleri bakanlığı görevlerinde bulundu. Cumhurbaşkanlığı döneminde 2007 ve 2010 anayasa değişiklikleri ile siyasi reform tartışmaları öne çıktı. 2014 yılında görevini tamamladı.

12. Recep Tayyip Erdoğan (2014-Günümüz)

Türkiye'nin on ikinci ve mevcut Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 10 Ağustos 2014'te yapılan seçimle halk tarafından doğrudan seçilen ilk cumhurbaşkanı oldu. 28 Ağustos 2014'te göreve başlayan Erdoğan, 2018 yılında yürürlüğe giren Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin ilk cumhurbaşkanı olarak görev yaptı. 2023 seçimlerinde yeniden seçilen Erdoğan, görevini sürdürüyor.

Yorumlar