Türkiye’de araç muayene hizmetlerinde 2007 yılında başlayan TÜVTÜRK dönemi 14 Ağustos 2027’de sona erecek. Yapılan ihalenin ardından hizmetleri 15 Ağustos 2027’den itibaren TURKA devralacak. Yeni işletme dönemi 2047 yılına kadar sürecek.
İhaleyi Met-Gün Grup, Opus Group, Itversia Gestión ve VTV Norte’nin yer aldığı MOI Ortak Girişim Grubu kazandı. Araç muayene hizmetleri yeni dönemde TURKA markası altında yürütülecek.
Kartla ödemede komisyon alınmayacak
Araç sahiplerini doğrudan ilgilendiren değişikliklerden biri ödeme sisteminde yaşanacak. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının açıklamasına göre, 15 Ağustos 2027’den itibaren araç muayene ücretinin kredi veya banka kartıyla ödenmesi halinde vatandaştan ayrıca komisyon alınmayacak.
Kartlı ödemeden kaynaklanan maliyet yeni işletmeci tarafından karşılanacak.
İşletmecinin değişmesi ise araç muayene ücretlerinin ayrıca yeniden belirlenmesi anlamına gelmeyecek. Muayene ücretleri 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu kapsamında Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının yetkisinde bulunuyor. Tarifeler her yıl yeniden değerleme oranı dikkate alınarak belirleniyor.
Bu nedenle 2027 yılında uygulanacak araç muayene ücretleri, 2026 yılı sonunda ortaya çıkacak yeniden değerleme oranına göre şekillenecek.
352 merkez ve yaklaşık 900 muayene hattı
Yeni dönemde araç sahiplerinin istasyonlarda yaşadığı yoğunluk ve bekleme sürelerinin azaltılması da hedefleniyor. Planlamaya göre Türkiye genelinde 249 sabit ve 103 mobil olmak üzere toplam 352 muayene merkezi hizmet verecek.
Muayene hattı sayısının ise yaklaşık 900’e çıkarılması planlanıyor. Plaka tanıma, araç yönlendirme, ölçüm ve raporlama gibi birçok işlemde otomasyon sistemlerinden yararlanılacak.
Randevu ve bilgilendirme işlemlerinin önemli bölümü de dijital ortama taşınacak. Sürücüler muayenenin hangi aşamada olduğunu takip edebilecek, SMS ile bilgilendirilecek ve sonuç raporlarına dijital ortamdan ulaşabilecek.
Lastikten araç altına kadar kameralar devrede olacak
Yeni sistemin en dikkat çeken değişikliklerinden biri muayene sırasında kullanılacak teknolojiler olacak. Kamera, lazer ve dijital sensörlerle yapılan kontroller yapay zekâ desteğiyle değerlendirilecek. Yapay zekâ teknisyenlerin yerine geçmeyecek, kontrollerde yardımcı sistem olarak kullanılacak.
Araç hareket halindeyken lastik üzerindeki bilgiler okunabilecek, lastiğin ölçüsü ve üretim tarihi kontrol edilebilecek. Diş derinliği temassız sistemlerle ölçülürken çatlak, kesik ve balon gibi sorunların kameralarla tespit edilmesi hedefleniyor.
Araçların alt bölümleri de yüksek çözünürlüklü kameralarla taranacak. Pas, kırık ve darbe belirtilerinin yanı sıra yağ kaçağı şüphesi bulunan noktalar teknisyenin ekranına aktarılacak.
Far ölçümlerinde robotik sistemlerden yararlanılması, ağır ticari araçların havalı fren sistemlerinde ise basınç ve hava kayıplarının dijital sensörlerle ölçülmesi planlanıyor.
81 ilde aynı muayene standardı
Yeni dönemde istasyonlardan elde edilen veriler ortak bir sistemde toplanacak. Böylece aynı kusurun farklı şehirlerde farklı değerlendirilmesinin önüne geçilmesi ve 81 ilde ortak bir muayene standardının oluşturulması amaçlanıyor.
Elektrikli araçlar için ayrı muayene merkezleri kurulmayacak. Bu araçlar da mevcut hatlarda muayene edilirken batarya güvenliğine yönelik ek kontroller yapılacak.
Motosikletler için ise ilk etapta 11 özel muayene merkezi kurulması hedefleniyor. Sabit istasyonlara ulaşımın zor olduğu bölgelerde 103 mobil merkez görev yapacak. Traktör gibi tarım araçlarının muayenesinde de mobil hizmet sürdürülecek.
