Antep Savunması sırasında silah ve cephane sıkıntısı yaşayan halk, elindeki imkânlarla mücadeleyi sürdürebilmek için farklı yöntemlere başvurdu. Bunlardan biri de Tüfekçi Yusuf Usta tarafından üretilen “Tak-Takı” oldu.
Ağaçtan yapılan tokmak, sap ve çarktan oluşan “Tak-Takı”, çevrildiğinde makineli tüfeği andıran bir ses çıkarıyordu.
Döneme ilişkin anlatımlara göre bu sesi duyan düşman askerleri, “Antepliler’de silah var” düşüncesiyle tedirgin oluyordu.
Cephane Bitti Tak Tak Devreye Girdi
Kurtuluş mücadelesinde Fransızların işgal ettiği Gaziantep-Kilis hattında cephanenin azalması üzerine gürgen ağacından yapılan ve "tak tak" olarak adlandırılan düzenekler kullanılmaya başlandı.
Cephede erkeklerin, sokaklarda ise kadınların kullandığı "tak tak"lar, çıkardığı sesle karşı tarafta silah ve cephanenin tükenmediği izlenimi oluşturmak amacıyla kullanıldı.
Fransızlar Makineli Tüfek Sandı
İki ağaç parçasının hareket ettirilmesiyle çıkan "tak tak" sesi, düzenek hızlı çevrildiğinde makineli tüfek sesini andırıyordu. Böylece cephanenin tükendiği anlarda dahi Fransız askerlerine silahlı direnişin devam ettiği izlenimi veriliyordu.
Döneme ilişkin anlatımlarda, özellikle ara sokaklardan yükselen bu seslerin Fransız askerlerini yanılttığı ve daha temkinli hareket etmelerine yol açtığı aktarılıyor.
Kadınlar Da Tak Tak Kullandı
Tak tak yalnızca cephedeki mücadelede kullanılmadı. Erkekler cephede bu düzenekten yararlanırken kadınların da sokaklarda tak tak kullandığı aktarılıyor.
Kadınların tak taklarla Fransız askerlerine bölgede silahlı direnişin sürdüğü izlenimini vermeye çalıştığı, aynı zamanda kendilerini korumak amacıyla bu yöntemden yararlandığı belirtiliyor.
Antep Savunması’nın Hatırası Müzede
Yokluk döneminde ortaya çıkan tak taklar, Antep Savunması’nın dikkat çeken araçlarından biri olarak günümüze ulaştı.
Tak taklar bugün, dönemde kullanılan silahlar ve Antep Savunması’nda yaşananların anlatıldığı Şahinbey Milli Mücadele Müzesi’nde sergileniyor.
Müzede oluşturulan bölümde ziyaretçilere Tak-Takı’nın yapısı, kullanım şekli ve savunmadaki yeri aktarılıyor.
