Anayasa Mahkemesi (AYM), kamuoyunda uzun süredir tartışılan süresiz nafaka uygulamasına ilişkin önemli bir karara imza attı.
Yüksek Mahkeme, Türk Medeni Kanunu’nda yer alan yoksulluk nafakasının "süresiz olarak" ödenmesini öngören hükmü oy çokluğuyla iptal etti.
Kararla birlikte Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM), yeni düzenlemenin hazırlanması için 9 aylık süre verildi.
Başvuru Antalya'dan Geldi
Kararın temelini, Antalya 12. Aile Mahkemesi'nin yaptığı başvuru oluşturdu. Mahkeme, Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde yer alan "süresiz olarak" ifadesinin Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptalini talep etti.
Mevcut düzenlemeye göre, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek taraf, kusurunun daha ağır olmaması şartıyla diğer eşten mali gücü oranında süresiz nafaka talep edebiliyordu.
Bakan Gürlek'ten İlk Değerlendirme
Kararın ardından açıklama yapan Adalet Bakanı Akın Gürlek, AYM’nin kararını adalet ve hakkaniyet ilkeleri açısından önemli bulduklarını belirtti.
Gürlek, boşanma sonrası süreçlerde tarafların haklarını koruyan ve toplumsal dengeyi gözeten yeni bir model üzerinde çalışacaklarını ifade ederek, hazırlanacak düzenlemenin TBMM’nin takdirine sunulacağını kaydetti.
Mevcut Sistemde Nafaka Nasıl İşliyor?
Türk hukuk sisteminde tedbir nafakası, yoksulluk nafakası, iştirak nafakası ve yardım nafakası olmak üzere farklı nafaka türleri bulunuyor.
Boşanma davaları devam ederken ekonomik olarak zor durumda kalan eş ve çocuklar için tedbir nafakası uygulanabiliyor. Bu nafaka, boşanma kararının kesinleşmesiyle sona eriyor.
Yoksulluk nafakası ise boşanma nedeniyle maddi sıkıntıya düşecek eşe bağlanıyor. Mevcut sistemde bu nafaka için herhangi bir süre sınırı bulunmuyor.
Ancak nafaka alan kişinin yeniden evlenmesi, düzenli gelir elde etmesi, yoksulluğun ortadan kalkması ya da mahkemenin uygun görmesi halinde nafaka kaldırılabiliyor.
Yeni Düzenlemede Süre Sınırı Gündemde
AK Parti'nin üzerinde çalıştığı taslakta nafaka süresinin evlilik süresine göre belirlenmesi öngörülüyor.
Taslağa göre 3 yıl evli kalanlar için 5 yıl, 5 yıl evli kalanlar için 7 yıl, 10 yıl evli kalanlar için ise 12 yıl nafaka ödenmesi planlanıyor.
Belirlenen sürenin sonunda nafaka yükümlülüğünün sona erdirilmesi, maddi zorluk yaşayabilecek kişiler için ise sosyal destek mekanizmalarının devreye alınması değerlendiriliyor.
Daha Önce de Gündeme Gelmişti
Süresiz nafaka düzenlemesi daha önce de Anayasa Mahkemesi'nin gündemine taşınmıştı.
Kestel Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından 2012 yılında yapılan başvuru reddedilmiş, AYM kararında düzenlemenin sosyal hukuk devleti ilkesinin bir gereği olduğu vurgulanmıştı.
Aynı hüküm 2015 yılında yeniden AYM'ye taşınmış ancak yasal süre şartı nedeniyle başvuru değerlendirmeye alınmamıştı.
Son kararla birlikte süresiz nafaka uygulamasında yeni bir dönemin kapısı aralanmış oldu.
