Lise ve üniversiteden mezun olan milyonlarca genç için Genel Sağlık Sigortası (GSS) uygulamasındaki yaş ve süre kriterleri yeniden dikkat çekti. Mezuniyet sonrası ücretsiz sağlık hizmetinden yararlanma hakkının belirli koşullara bağlı olması nedeniyle, birçok genç farkında olmadan prim borcuyla karşı karşıya kalabiliyor.
Uzmanlar, özellikle mezuniyet sonrasında iş bulamayan gençlerin yaş sınırlarını dikkatle takip etmesi gerektiği konusunda uyarıyor.
Lise Mezunlarında Yaş Şartı Öne Çıkıyor
Sisteme göre lise mezunları, 20 yaşını aşmamak şartıyla belirli süre boyunca ücretsiz sağlık hizmetlerinden yararlanabiliyor.
Ancak burada mezuniyet tarihi kadar yaş kriteri de belirleyici oluyor.
Örneğin 19 yaşında mezun olan bir genç, iki yıl boyunca değil yalnızca 20 yaşını doldurana kadar sağlık güvencesinden ücretsiz faydalanabiliyor. Yaş sınırının aşılmasıyla birlikte GSS primi ödeme yükümlülüğü başlıyor.
Üniversite eğitimine devam eden gençler için ise yeni haklar devreye giriyor.
Üniversite Mezunları İçin Kritik Sınır 25 Yaş
Üniversite eğitimini tamamlayan gençlere mezuniyet sonrası iki yıllık GSS muafiyeti tanınıyor. Ancak bu hak da sınırsız değil.
Sistemde üniversite mezunları için 25 yaş üst sınırı uygulanıyor. İki yıllık süre devam ediyor olsa bile kişi 25 yaşını doldurduğu anda ücretsiz sağlık hizmeti hakkını kaybediyor.
Eğitim hayatını sürdüren öğrenciler ise öğrenimleri devam ettiği sürece 25 yaşına kadar bu haktan yararlanabiliyor.
İşlemler Otomatik Yapılıyor
Gençlerin GSS muafiyetinden yararlanabilmesi için ayrıca başvuru yapmasına gerek bulunmuyor.
Mezuniyet bilgileri Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) ve Yükseköğretim Kurulu (YÖK) sistemleri üzerinden otomatik olarak Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) aktarılıyor. Böylece sağlık güvencesi işlemleri sistem üzerinden kendiliğinden başlatılıyor.
İşsiz Kalanlara Prim Borcu Çıkabiliyor
Mezuniyet sonrası tanınan süre sona erdiğinde ve kişi herhangi bir işte çalışmıyorsa SGK tarafından GSS primi tahakkuk ettiriliyor.
Güncel rakamlara göre aylık GSS prim bedeli yaklaşık 981 TL seviyesinde bulunuyor. Primlerin düzenli ödenmemesi durumunda ise borç giderek büyüyebiliyor.
Normal şartlarda 60 günden fazla prim borcu bulunan vatandaşlar devlet hastanelerindeki sağlık hizmetlerinden yararlanamıyor. Ancak belirli dönemlerde Cumhurbaşkanı kararlarıyla geçici kolaylıklar sağlanabiliyor.
Geliri Düşük Olanlara Devlet Desteği
Maddi durumu yetersiz olan aileler için ise sistemde devlet desteği uygulanıyor.
Hane içinde kişi başına düşen gelir net asgari ücretin üçte birinin altında kalıyorsa, gençlerin GSS primleri devlet tarafından karşılanıyor. Bunun için gelir testi yaptırılması gerekiyor.
Uzmanlar, gençlerin ilerleyen süreçte sürpriz borçlarla karşılaşmaması için e-Devlet üzerinden SGK tescil ve borç durumlarını düzenli kontrol etmeleri gerektiğini belirtiyor.
